Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां स मुनिर्लब्धलोचनः । तस्याः पित्रोश्च तत्सर्वं रहस्याचष्ट धर्मवित्

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ sa munirlabdhalocanaḥ | tasyāḥ pitrośca tatsarvaṃ rahasyācaṣṭa dharmavit

ครั้นราตรีนั้นล่วงไป ฤๅษีก็ได้ดวงตาคืนมา; และด้วยเป็นผู้รู้ธรรม ท่านจึงบอกความลับทั้งปวงนั้นแก่บิดามารดาของนางโดยสงวนถ้อยคำ

तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रात्र्याम्night
रात्र्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
व्यतीतायाम्when (it) had passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootवि + अति + इ (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लब्ध-लोचनःone who had regained sight
लब्ध-लोचनः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलब्ध (लभ् धातु + क्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (लब्धे लोचने यस्य सः)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पित्रोःof (her) parents
पित्रोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तत्that
तत्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
रहस्यात्secretly; in confidence
रहस्यात्:
Apadana (Ablative/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (from secrecy, secretly)
अचष्टtold; related
अचष्ट:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्म-वित्knower of dharma
धर्म-वित्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + विद् (धातु/प्रातिपदिक-रूप ‘वित्’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धर्मं वेत्ति इति)

Sūta (contextual continuation)

Listener: (implied) Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Scene: At dawn after the night, the sage opens his eyes—sight restored—then speaks privately to the girl’s parents, conveying the hidden divine cause.

M
Muni (sage)
Ś
Śāradā (implied)
P
Parents of the girl

FAQs

Dharma includes discretion: sensitive truths should be conveyed responsibly to protect virtue and social order.

No specific sacred place is named in this verse.

None; the focus is on ethical communication and dharmic guidance.