Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30

सनत्कुमार उवाच । श्रुतास्ते भगवन्धर्मास्त्वन्मुखान्मुक्तिहेतवः । यैर्मुक्तपापा मनुजास्तरिष्यंति भवार्णवम्

sanatkumāra uvāca | śrutāste bhagavandharmāstvanmukhānmuktihetavaḥ | yairmuktapāpā manujāstariṣyaṃti bhavārṇavam

สนัตกุมารกล่าวว่า “ข้าแต่พระภควาน ข้าพเจ้าได้สดับธรรมเหล่านั้นจากพระโอษฐ์ของพระองค์เอง อันเป็นเหตุแห่งโมกษะ ซึ่งทำให้มนุษย์ผู้พ้นบาปข้ามพ้นมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏได้”

sanat-kumāraḥSanatkumāra
sanat-kumāraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsanat (प्रातिपदिक) + kumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
śrutāḥheard
śrutāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootśruta (कृदन्त; √śru/श्रु, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे ‘धर्माः’ इत्यस्य विशेषणम्
teby you/your
te:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (तद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूपम्; अत्र षष्ठी (Genitive), एकवचनम् (सम्बोधनार्थे ‘भगवन्’ सह)
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (भगवत्) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
dharmāḥdharmas
dharmāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (धर्म) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
tvat-mukhātfrom your mouth
tvat-mukhāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottvat (त्वद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + mukha (मुख) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
mukti-hetavaḥcauses of liberation
mukti-hetavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmukti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; ‘dharmāḥ’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
yaiḥby which
yaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (यद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम
mukta-pāpāḥfreed from sins
mukta-pāpāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmukta (कृदन्त; √muc/मुच्, क्त) + pāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; ‘manujāḥ’ इति विशेषणम्
manujāḥmen/humans
manujāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (मनुज) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
tariṣyantiwill cross
tariṣyanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√tṝ (तॄ)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
bhava-arṇavamthe ocean of worldly existence
bhava-arṇavam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

Sanatkumāra

Listener: Bhagavān Rudra

Scene: Sanatkumāra speaks with folded hands, acknowledging Rudra’s teachings as liberation-causes; behind them, a symbolic ocean of saṃsāra with a small boat/ford motif suggests crossing through dharma.

S
Sanatkumāra
R
Rudra (Śiva)
M
Mukti
B
Bhavārṇava (ocean of saṃsāra)

FAQs

Dharma taught by the Lord functions as a direct means to liberation, removing sin and enabling transcendence of saṃsāra.

No specific site is named; the focus is liberation through Śiva’s instruction.

Not specified here; it refers generally to dharmas that purify sin and lead to mokṣa.