Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51

तं त्वां दुरापं वचसो धियाश्च व्यपेतमोहं परमात्मरूपम् । गुणैकनिष्ठाः प्रकृतौ विलीनाः कथं वपुः स्तोतुमलंगिरो मे

taṃ tvāṃ durāpaṃ vacaso dhiyāśca vyapetamohaṃ paramātmarūpam | guṇaikaniṣṭhāḥ prakṛtau vilīnāḥ kathaṃ vapuḥ stotumalaṃgiro me

พระองค์ยากจะเข้าถึงด้วยวาจาและด้วยความคิด—ปราศจากมายา ทรงเป็นรูปแห่งปรมาตมัน. แต่ถ้อยคำของข้าพเจ้ากลับจมอยู่ในคุณแห่งปรกฤติ และยึดมั่นอยู่กับคุณเหล่านั้น; แล้ววาจาของข้าพเจ้าจะเพียงพออย่างไรในการสรรเสริญพระรูปของพระองค์?

तम्that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसक; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दुरापम्hard to attain
दुरापम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/प्रत्ययार्थ) + आप (प्रातिपदिक; from √आप्)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वाम् इति)
वचसःof speech/words
वचसः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धियाःof intellect
धियाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
व्यपेतमोहम्free from delusion
व्यपेतमोहम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अप + √इ (धातु) → व्यपेत (कृदन्त) + मोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (व्यपेतः मोहः यस्य/whose delusion has departed)
परमात्मरूपम्having the form of the Supreme Self
परमात्मरूपम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (परमात्मनः रूपम्)
गुणैकनिष्ठाःfixed solely on the guṇas
गुणैकनिष्ठाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + निष्ठा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (गुणे एकनिष्ठाः)
प्रकृतौin Prakṛti/nature
प्रकृतौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विलीनाःmerged/dissolved
विलीनाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + √ली (धातु) → विलीन (कृदन्त; भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
वपुःform/body
वपुः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्तोतुम्to praise
स्तोतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive); स्तोतुम् = 'to praise'
अलम्sufficient/able
अलम्:
Sambandha (Modal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय; पर्याप्त्यर्थक (enough/able)
गिरःwords/speeches
गिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

Rājā (the King)

Scene: A devotee with folded hands, head bowed, words depicted as fading letters dissolving into a vast formless radiance labeled ‘Paramātman’; guṇa-threads (three colored strands) bind the tongue/pen.

Ś
Śiva (addressed)
P
Prakṛti
G
Guṇas
P
Paramātman

FAQs

Humility in devotion: the Supreme exceeds speech and intellect; recognizing one’s limitations becomes part of true praise.

No tīrtha is referenced; the focus is theological—Śiva as Paramātman beyond guṇas.

None; it is a confession of limitation and a devotional stance of humility.