Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

सूत उवाच । इत्थं सानुनयं राज्ञी बोधिता शिवयोगिना । प्रत्याचष्ट गुरोस्तस्य प्रणम्य चरणां बुजम्

sūta uvāca | itthaṃ sānunayaṃ rājñī bodhitā śivayoginā | pratyācaṣṭa gurostasya praṇamya caraṇāṃ bujam

พระสูตะกล่าวว่า: เมื่อพระราชินีได้รับคำสอนอย่างนุ่มนวลและโน้มน้าวใจจากพระศิวะโยคีผู้นั้นแล้ว นางจึงกราบลงที่พระบาทดอกบัวของอาจารย์และตอบกลับไป

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
इत्थम्thus; in this manner
इत्थम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb of manner)
सानुनयम्with entreaty; conciliatory
सानुनयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस-अनुनय (प्रातिपदिक; घटकाः: स + अनुनय)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (बोधिता इत्यस्य/वचनस्य भावः)
राज्ञीthe queen
राज्ञी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बोधिताwas instructed/awakened
बोधिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोग-भावः
शिवयोगिनाby the Śiva-yogin
शिवयोगिना:
Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिव-योगिन् (प्रातिपदिक; घटकाः: शिव + योगिन्)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
प्रत्याचष्टreplied; answered
प्रत्याचष्ट:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-आ-चक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
गुरोःof the teacher
गुरोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
तस्यof him; his
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावः (absolutive/gerund), अव्ययवत्
चरणाम्बुजम्the lotus-feet
चरणाम्बुजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरण-अम्बुज (प्रातिपदिक; घटकाः: चरण + अम्बुज)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (implied Sūta-saṃvāda frame)

Scene: Sūta narrates: the queen, softened by gentle instruction, bows to the yogin’s lotus-feet and begins her reply—an image of surrender and respectful dialogue.

S
Sūta
Ś
Śiva-yogin
R
Rājñī (queen)
G
Guru

FAQs

True learning is framed through humility—receiving instruction and responding after bowing to the guru.

No tīrtha is mentioned; it is a narrative connector within the dialogue.

Guru-vandana (bowing to the teacher’s feet) is implied as a dhārmic discipline.