Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57

प्राङ्मुखं चोपवेश्याथ नत्वा शिवपदाम्बुजम् । तन्मस्तके करं न्यस्य ददौ मंत्रं शिवात्मकम्

prāṅmukhaṃ copaveśyātha natvā śivapadāmbujam | tanmastake karaṃ nyasya dadau maṃtraṃ śivātmakam

ครั้นให้ประทับนั่งหันพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก แล้วนอบน้อมต่อปทุมบาทแห่งพระศิวะ จากนั้นทรงวางพระหัตถ์บนพระเศียรของพระราชา และประทานมนตร์อันมีพระศิวะเป็นแก่นแท้

प्राङ्मुखम्facing east
प्राङ्मुखम्:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राङ् + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; कर्मधारयः ‘पूर्वाभिमुखम्’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
उपवेश्यhaving seated (him)
उपवेश्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-विश् (धातु) → उपवेश्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययभाव), अव्यय — gerund ‘having seated (someone)’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक निपात) — then
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) → नत्वा (कृदन्त, क्त्वा)
Formकृदन्त (क्त्वा), अव्यय — gerund ‘having bowed’
शिवपदाम्बुजम्Śiva’s lotus-feet
शिवपदाम्बुजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-पद-अम्बुज (प्रातिपदिक; शिव + पद + अम्बुज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘शिवस्य पदम्’ + कर्मधारय ‘पदाम्बुजम्’ (lotus-feet)
तत्on that
तत्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular (in that)
मस्तकेon the head
मस्तके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular
करम्hand
करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि- अस्/स्यन्द? (धातु) → न्यस्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formकृदन्त (ल्यप्), अव्यय — gerund from √अस् (न्यासे) / √स्य (to place); ‘having placed’
ददौgave
ददौ:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person singular
मन्त्रम्mantra
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
शिवात्मकम्of the nature of Śiva
शिवात्मकम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव-आत्मक (प्रातिपदिक; शिव + आत्मक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular agreeing with मन्त्रम्; तत्पुरुषः ‘शिवस्वरूपम्’

Sūta (narration)

Type: kshetra

Scene: The guru seats the king facing east; the guru bows to Śiva’s lotus feet (symbolic or via liṅga/footprints), then places his palm on the king’s head, imparting a Śiva-mantra.

S
Sūta
G
Garga
K
King
Ś
Śiva

FAQs

Mantra is received through reverent lineage: devotion to Śiva and the guru’s authorized transmission.

The setting remains the puṇya-tīrtha by the Kāliṅdī; this verse emphasizes the dīkṣā act rather than naming the site.

Seating facing east, bowing to Śiva, and head-touch (guru’s hand on the disciple’s head) during mantra-upadeśa.