Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

मार्गेण तस्य संजातं जाह्नव्याः स्रोत उत्तमम् । निर्धूतकल्मषः सर्पः संजातो नर्मदाजले

mārgeṇa tasya saṃjātaṃ jāhnavyāḥ srota uttamam | nirdhūtakalmaṣaḥ sarpaḥ saṃjāto narmadājale

ตามเส้นทางของเขา กระแสอันประเสริฐแห่งชาหนวี (คงคา) ได้บังเกิดขึ้น และในสายน้ำนรมทา งูนั้นก็สลัดมลทินออกสิ้น กลายเป็นผู้บริสุทธิ์

मार्गेणby the path/way
मार्गेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संजातम्arose/was produced
संजातम्:
Karta (Subject as participle)
TypeVerb
Rootसम्-जन् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
जाह्नव्याःof the Jāhnavī (Gaṅgā)
जाह्नव्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजाह्नवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
स्रोतःstream/current
स्रोतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्रोतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निर्धूतकल्मषःwhose sin/impurity is washed off
निर्धूतकल्मषः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्धूत + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कल्मषं निर्धूतम् यस्य (बहुव्रीहि-भावार्थः), रूपतः कर्मधारय/तत्पुरुष-समासप्राय
सर्पःthe serpent
सर्पः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संजातःbecame/arose
संजातः:
Karta (Subject as participle)
TypeVerb
Rootसम्-जन् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
नर्मदाजलेin the waters of the Narmadā
नर्मदाजले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; नर्मदायाः जले (षष्ठी-तत्पुरुष)

Mārkaṇḍeya (deduced)

Tirtha: Revā/Narmadā with Jāhnavī-srotaḥ manifestation (mythic)

Type: sangam

Listener: Yudhiṣṭhira (frame implied)

Scene: Within Narmadā’s waters, a luminous ‘Gaṅgā-current’ appears like a bright ribbon; Vāsuki emerges cleansed, his scales gleaming, the river shimmering with sanctity.

J
Jāhnavī (Gaṅgā)
N
Narmadā
V
Vāsuki (implied)

FAQs

Holy rivers are portrayed as living purifiers; contact with their waters removes impurities and restores spiritual auspiciousness.

The Narmadā’s sanctifying waters, with a legendary linkage to the Jāhnavī (Gaṅgā) current.

No explicit rite is stated; the verse emphasizes purification through association with sacred waters.