Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

चण्डमुण्डावूचतुः । अजेयौ सर्वदेवानां भूयास्वावां समाहितौ । सर्वरोगैः परित्यक्तौ सर्वकालं दिवाकर

caṇḍamuṇḍāvūcatuḥ | ajeyau sarvadevānāṃ bhūyāsvāvāṃ samāhitau | sarvarogaiḥ parityaktau sarvakālaṃ divākara

จัณฑะและมุณฑะกล่าวว่า “โอ้ทิวากร (พระสุริยะ)! ขอให้เราทั้งสองเป็นผู้ไม่อาจพิชิตได้ แม้โดยเหล่าเทวะทั้งปวง มั่นคงในสมาธิและปณิธาน และขอให้พ้นจากโรคภัยทั้งสิ้นตลอดกาล”

चण्डमुण्डौCaṇḍa and Muṇḍa
चण्डमुण्डौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्ड (प्रातिपदिक) + मुण्ड (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमासः (चण्डश्च मुण्डश्च), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
ऊचतुःsaid (the two)
ऊचतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपदम्
अजेयौunconquerable (we two)
अजेयौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + जेय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; अव्यय-उपसर्ग ‘अ’ (निषेध) सहित; आवाम् इति विशेषणम्
सर्वदेवानाम्of all the gods
सर्वदेवानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (सर्वे देवाः), पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/अपादानार्थेऽपि), बहुवचन
भूयासुmay (we two) become
भूयासु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (आशीर्लिङ्गार्थ/benedictive imperative usage), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्; (अजेयौ ... भूयासु)
आवाम्us two / we two
आवाम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; (भूयासु इत्यस्य कर्तृवाच्ये अर्थे ‘वयं’ इत्यर्थः)
समाहितौcomposed, concentrated
समाहितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; आवाम् इति विशेषणम्
सर्वरोगैःby all diseases
सर्वरोगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (सर्वे रोगाः), पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन
परित्यक्तौabandoned (free)
परित्यक्तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; आवाम् इति विशेषणम्
सर्वकालम्at all times
सर्वकालम्:
Avyaya (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः (सर्वं कालम्), अव्ययत्वेन प्रयोगः (कालवाचक क्रियाविशेषण)
दिवाकरO Sun
दिवाकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Caṇḍa and Muṇḍa

Tirtha: Narmadā-taṭa (general)

Type: ghat

Scene: Caṇḍa and Muṇḍa, fierce yet composed, speak their boon: invincibility and freedom from disease; Sūrya’s radiance illuminates their determined faces.

C
Caṇḍa
M
Muṇḍa
D
Divākara (Sūrya)

FAQs

Desires for power and invulnerability are framed as boons sought from divine forces, reminding readers that such gains still depend upon higher order (daiva) and dharma.

This verse is part of the Revā Khaṇḍa flow; the immediate verse centers on Sūrya (Divākara) rather than naming a particular tīrtha.

None in this verse; it is a boon-request dialogue.