Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

जायती युगसाहस्रं नान्या काचिद्भवेदृशी । ऋषिश्चायं महाभागो मार्कण्डो धीमतां वरः

jāyatī yugasāhasraṃ nānyā kācidbhavedṛśī | ṛṣiścāyaṃ mahābhāgo mārkaṇḍo dhīmatāṃ varaḥ

นางดำรงอยู่ถึงพันยุค—ไม่มีผู้ใดอื่นเสมอเหมือน และฤๅษีผู้มีบุญยิ่งนี้ คือมารกันเฑยะ เป็นยอดแห่งผู้มีปัญญาทั้งหลาย

जायतीis born/arises
जायती:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
युगसाहस्रम्for a thousand yugas
युगसाहस्रम्:
Kala (Time extent/काल)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कालपरिमाणे), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (युगानां साहस्रम्)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्याanother (woman)
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
काचित्any/someone
काचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक (some)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ऋशीsage
ऋशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाभागःvery fortunate
महाभागः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्य सः)
मार्कण्डःMārkaṇḍa
मार्कण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
धीमताम्of the wise
धीमताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (of the wise)
वरःthe best
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Brahmā (contextual continuation) praising Narmadā and Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā tirtha sphere (contextual)

Type: kshetra

Scene: A venerable Mārkaṇḍeya, radiant with tapas, is honored as foremost among the wise; alongside, a unique long-enduring feminine figure is praised as lasting a thousand yugas, suggesting a personified principle (vidyā/śruti/śakti) with wide, luminous eyes.

N
Narmadā (Revā)
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

Purāṇic dharma elevates both sacred geography (the river’s enduring sanctity) and saintly wisdom (the ṛṣi as dhīmatāṃ varaḥ).

The Revā/Narmadā region is the implied tīrtha-field whose uniqueness is being extolled.

None directly; it functions as a eulogy establishing authority and sanctity.