Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

ईश्वर उवाच । हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् । अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे

īśvara uvāca | havyavāha bhavārogo matprasādācca satvaram | atra tīrthe kṛtasnānaḥ svarūpaṃ pratipatsyase

อีศวรตรัสว่า “โอ้ หัวยวาหะ ด้วยพระกรุณาของเรา โรคของเจ้าจะสงบลงโดยเร็ว เมื่ออาบน้ำชำระในตีรถะนี้ เจ้าจะได้คืนสู่สภาวะรูปแท้ของตน”

ईश्वरःĪśvara (Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
हव्यवाहO Havyavāha (Agni)
हव्यवाह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहव्य + वाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: हव्यं वहति इति (‘carrier of oblations’, Agni)
भवbecome
भव:
Kriya (Injunctive/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अरोगःfree from disease
अरोगः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः: अ + रोगः (‘disease-free’)
मत्प्रसादात्from my grace
मत्प्रसादात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: मम प्रसादः तस्मात्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सत्वरम्quickly, at once
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृतस्नानःhaving performed a bath
कृतस्नानः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + स्नान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: कृतं स्नानं येन/यस्य (‘having bathed’)
स्वरूपम्(your) own form
स्वरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारयः: स्वं रूपम्
प्रतिपत्स्यसेyou will attain, regain
प्रतिपत्स्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति- पद् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Revā-tīrtha

Type: ghat

Scene: Śiva blesses Agni with words of assurance, pointing to the nearby tīrtha; Agni prepares to bathe in the Revā, anticipating the return of his radiant divine form.

Ī
Īśvara (Śiva)
H
Havyavāha (Agni)
T
Tīrtha (Revā)

FAQs

Śiva’s grace works through dharmic means—pilgrimage and sacred bathing become channels for inner and outer restoration.

A tīrtha on the Revā (Narmadā) indicated by “atra tīrthe” in Revā Khaṇḍa.

Tīrtha-snāna: bathing at the sacred place is prescribed as the act that restores Agni’s form.