Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

मृतं तैः पावके भृत्यैर्हृदि ध्यात्वा गदाधरम् । विमानस्थास्ततः सर्वे संजाताः पाण्डुनन्दन

mṛtaṃ taiḥ pāvake bhṛtyairhṛdi dhyātvā gadādharam | vimānasthāstataḥ sarve saṃjātāḥ pāṇḍunandana

เมื่อพระองค์สิ้นในเพลิงนั้น—และเหล่าบริวารก็ภาวนาในหทัยถึงพระคทาธร (คทาธาระ)—แล้วทุกคนก็ปรากฏตนประทับอยู่บนวิมานทิพย์ทั้งสิ้น โอ โอรสแห่งปาณฑุ

मृतम्dead (one)
मृतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘dead’ (object/complement)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन
पावकेin the fire
पावके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
भृत्यैःby the servants
भृत्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय), ‘having meditated’
गदाधरम्Gadādhara (Viṣṇu)
गदाधरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगदा + धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गदां धरति इति), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
विमानस्थाःstanding in a celestial car
विमानस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमान + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विमाने तिष्ठन्ति इति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (सर्वे)
ततःthen / thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
संजाताःbecame / arose
संजाताः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-जा (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘become/arisen’
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पाण्डोः नन्दनः), पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Narrator addressing the listener as “pāṇḍunandana”

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍunandana (explicitly addressed)

Scene: After the fire rite, the scene shifts: the king and attendants appear seated in shining vimānas, ascending through a luminous sky; their faces are peaceful, hands in añjali.

G
Gadādhara (Viṣṇu)
V
Vimāna

FAQs

Shared devotion and remembrance of the Lord can elevate not only the principal actor but also companions who participate with faith.

Somanātha’s sanctified sphere, implied as the power behind the extraordinary post-death attainment.

Heart-meditation (dhyāna) on Gadādhara, associated with attaining a divine state (vimāna-sthiti).