Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

प्रत्यक्षः सोमराजस्य वृषासन उमापतिः । साष्टाङ्गं प्रणिपत्योच्चैर्जय शम्भो नमोऽस्तु ते

pratyakṣaḥ somarājasya vṛṣāsana umāpatiḥ | sāṣṭāṅgaṃ praṇipatyoccairjaya śambho namo'stu te

ต่อหน้าพระโสมราช พระอุมาปติผู้ประทับเหนือโคปรากฏโดยตรง โสมะกราบลงด้วยอัษฏางคประณาม แล้วร้องก้องว่า “ชัยแด่พระศัมภู ขอถวายบังคมแด่พระองค์”

प्रत्यक्षःmanifest, visible
प्रत्यक्षः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सोमराजस्यof King Soma
सोमराजस्य:
Shashthi-sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootसोम + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (somasya rājā)
वृषासनhe whose seat is the bull
वृषासन:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष + आसन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (yasya āsanaṃ vṛṣaḥ)
उमापतिःUmā’s lord (Śiva)
उमापतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउमा + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (umayāḥ patiḥ)
स-अष्टाङ्गम्with eight limbs (prostration)
स-अष्टाङ्गम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय-उपसर्गार्थ) + अष्ट + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial) — ‘with eight limbs’
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नि-पत् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
उच्चैःaloud, loudly
उच्चैः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
जयvictory (to you)!
जय:
Sambodhana-kriya (Salutation act)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive use), मध्यमपुरुष, एकवचन; आशीर्वाद/जयघोष (victory-cry)
शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you / of you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन; सर्वनाम

Narrator (Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa context)

Tirtha: Revā–Ūrvā-saṅgama (darśana-sthāna)

Type: sangam

Listener: null

Scene: Śiva, Umāpati, appears directly before Soma, seated upon the bull (Nandi/Vṛṣa), radiant and calm; Soma falls into full aṣṭāṅga prostration and proclaims victory and homage.

S
Soma
Ś
Śiva (Umāpati)
V
Vṛṣa (Nandin)

FAQs

Sincere devotion ripens into sākṣāt-darśana (direct vision) of the Lord.

The verse sits in the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-centered narration culminating in the Somanātha-liṅga account.

Aṣṭāṅga-praṇāma (full prostration) and vocal praise (jaya/namaḥ) are exemplified as acts of worship.