Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 87

त्यज मूलमनर्थस्य लोभमेनं द्विजोत्तम । इत्युक्त्वा स्वर्ययौ राजा स्वर्गकन्यासमावृतः

tyaja mūlamanarthasya lobhamenaṃ dvijottama | ityuktvā svaryayau rājā svargakanyāsamāvṛtaḥ

“โอ้ทวิชผู้ประเสริฐ จงละความโลภนี้เถิด; นี่แลคือรากแห่งความวิบัติทั้งปวง.” ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พระราชาเสด็จสู่สวรรค์ รายล้อมด้วยนางฟ้าสวรรค์

त्यजabandon
त्यज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
मूलम्root/cause
मूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अनर्थस्यof misfortune/harm
अनर्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
लोभम्greed
लोभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एनम्this (one)
एनम्:
Karma (Object apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजोत्तमO best of twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-प्रायः/तत्पुरुषः (द्विजः उत्तमः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable)
स्वःheaven
स्वः:
Gati/Goal (Destination)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — समासाङ्ग (compound member)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वर्गकन्याby/with heavenly maidens
स्वर्गकन्या:
Karana/Association (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootस्वर्ग + कन्या (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — समासाङ्ग (compound member); षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य कन्याः)
समावृतःsurrounded/encircled
समावृतः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to राजा)

King Śatabāhu (quoted within Mārkaṇḍeya’s narration)

Tirtha: Hanūmanteśvara

Type: kshetra

Listener: The brāhmaṇa (addressed as 'dvijottama')

Scene: Śatabāhu, calm and resolute, instructs the brāhmaṇa to abandon greed; immediately after, the king rises skyward in a radiant vimāna-like ascent, surrounded by apsarases, while the shrine and riverbank glow below.

Ś
Śatabāhu
D
Dvijottama (brāhmaṇa)
S
Svarga
S
Svargakanyā

FAQs

Greed (lobha) is portrayed as the root of downfall; renouncing it safeguards both worldly and spiritual welfare.

Indirectly, the Revā tīrtha setting is upheld as a place where moral instruction and purification narratives unfold.

No ritual here; it is an ethical injunction (lobha-tyāga) embedded in the tīrtha narrative.