Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

राजोवाच । अस्थिक्षेपो जले कस्माद्धनूमन्तेश्वरे द्विज । क्रियते केन कार्येण साश्चर्यं कथ्यतां मम

rājovāca | asthikṣepo jale kasmāddhanūmanteśvare dvija | kriyate kena kāryeṇa sāścaryaṃ kathyatāṃ mama

พระราชาตรัสว่า “โอ้พราหมณ์ เหตุใดจึงทำพิธีลอยอัฐิในสายน้ำ ณ หะนูมันเตศวร? กระทำเพื่อกิจอันใด? จงเล่าเรื่องอัศจรรย์นี้แก่เราเถิด”

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अस्थिक्षेपःthe bone-immersion (casting of bones)
अस्थिक्षेपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्थिक्षेप (प्रातिपदिक; अस्थि + क्षेप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जलेin water
जले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कस्मात्why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ
हनूमन्तेश्वरेat Hanūmanteśvara
हनूमन्तेश्वरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहनूमन्तेश्वर (प्रातिपदिक; हनूमन्त् + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
क्रियतेis done
क्रियते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
केनby what, for what means
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणप्रश्न (by what)
कार्येणfor what purpose
कार्येण:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेत्वर्थे/प्रयोजनार्थे (by/for the purpose)
साश्चर्यम्wonderful, astonishing
साश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + आश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (वृत्तान्तम्/कथनम्) विशेषण; स-उपसर्गेण ‘with wonder’
कथ्यताम्let it be told
कथ्यताम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive); आज्ञा/निवेदन (let it be told)
ममto me / of me
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

Śatabāhu (king) (implied by the continuing dialogue)

Tirtha: Hanūmanteśvara

Type: ghat

Listener: Audience/ṛṣis (contextual)

Scene: The king, astonished, presses for the reason: why bones are immersed specifically at Hanūmanteśvara waters; the brāhmaṇa stands poised to narrate the marvel/legend.

H
Hanūmanteśvara
B
brāhmaṇa (listener)

FAQs

Puranic dharma encourages understanding the meaning of rites—ritual is joined to knowledge of place and purpose.

Hanūmanteśvara, presented as a specially efficacious site for rites connected to the departed.

Asthi-kṣepa in sacred water; the verse asks for its rationale and intended spiritual effect.