Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

उवाच मधुरां वाणीं मेघगम्भीरनिस्वनाम् । साधु साध्वित्युवाचेशः कष्टं वत्स त्वया कृतम्

uvāca madhurāṃ vāṇīṃ meghagambhīranisvanām | sādhu sādhvityuvāceśaḥ kaṣṭaṃ vatsa tvayā kṛtam

พระองค์ตรัสด้วยวาจาอันหวาน ดุจเสียงกึกก้องแห่งเมฆครึ้มว่า “สาธุ สาธุ” พระผู้เป็นเจ้าตรัส “ดูลูกรัก เจ้าได้กระทำกิจอันยากยิ่งสำเร็จแล้ว”

उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
मधुराम्sweet
मधुराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
वाणीम्speech/voice
वाणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्
मेघगम्भीरनिस्वनाम्having a sound deep like a cloud
मेघगम्भीरनिस्वनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + गम्भीर (प्रातिपदिक) + निस्वन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (मेघवत् गम्भीरः निस्वनः यस्याः)
साधुwell done
साधु:
Sambodhana/Discourse particle (सम्बोधन/निपात)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; प्रशंसावाचक-निपातः (approving particle)
साधुwell done
साधु:
Sambodhana/Discourse particle (सम्बोधन/निपात)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; पुनरुक्त-प्रशंसा (repeated approval)
इतिthus
इति:
Discourse marker (वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; इत्यादि-उद्धरणसूचकः (quotative particle)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (nominative), एकवचनम्
कष्टम्hard/difficult (a hard deed)
कष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (predicate/qualifier)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (instrumental), एकवचनम्
कृतम्done/performed
कृतम्:
Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे विधेयभावः (predicate: 'done')

Īśa/Mahādeva (Śiva)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha milieu (Revākhaṇḍa)

Type: river

Scene: Shiva speaks to Hanūmān in a sweet yet cloud-thunder voice, praising the completion of a difficult task; the moment is intimate, devotional, and solemn.

Ś
Śiva (Īśa, Mahādeva)

FAQs

God acknowledges sincere effort; divine grace often arrives as encouragement and recognition of tapas.

The Revā/Narmadā tīrtha context frames the austerity that wins Śiva’s direct praise.

No new ritual is prescribed here; it records Śiva’s approval of the completed austerity.