Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

ताः स्त्रियः स च देवेशो बकरूपो महेश्वरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अवतीर्य महानदीम्

tāḥ striyaḥ sa ca deveśo bakarūpo maheśvaraḥ | tasyāstadvacanaṃ śrutvā avatīrya mahānadīm

สตรีเหล่านั้น และพระเป็นเจ้าแห่งเทพทั้งปวง—พระมหेशวรในรูปนกกระสา—ครั้นได้สดับถ้อยคำของนางแล้ว ก็ลงสู่มหานที

ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
देवेशःlord of gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: देव-ईश (षष्ठी-तत्पुरुष)
बकcrane/heron
बक:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
रूपःhaving the form
रूपः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: बक-रूप (तत्पुरुष)
महेश्वरःMahēśvara (the great Lord)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: महा-ईश्वर (कर्मधारय)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वचनस्य विशेषणम्
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
अवतीर्यhaving descended
अवतीर्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund)
महानदीम्the great river
महानदीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + नदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: महा-नदी (कर्मधारय)

Narrative voice (contextual; likely continuing the chapter’s storyteller)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: A group of women devotees and Maheśvara, astonishingly in the form of a crane, listen to the Devī’s words and move down toward the vast river, preparing for sacred bathing and worship.

M
Maheśvara (Śiva)
W
Women devotees
M
Mahānadī (the great river—Narmadā/Revā)

FAQs

Divinity moves within sacred geography; the Lord’s manifested presence sanctifies the river and guides devotees into holy action.

The Mahānadī identified in context as the Narmadā/Revā, central to Revākhaṇḍa’s tīrtha-māhātmya.

No explicit rite is stated; the narrative movement toward the river prepares the setting for tīrtha-based worship and merit.