Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

कर्णभीष्मोद्भवं रौद्रं दुःखं पाञ्चालिसम्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतः

karṇabhīṣmodbhavaṃ raudraṃ duḥkhaṃ pāñcālisambhavam | tava vaktrāmbujaughena plāvitaṃ nirvṛtiṃ gataḥ

ความทุกข์อันดุเดือดที่เกิดจากกรรณะและภีษมะ และความโศกที่เกี่ยวเนื่องกับปาญจาลี—ถูกสายน้ำแห่งถ้อยคำจากโอษฐ์ดุจดอกบัวของท่านพัดพาไป ข้าพเจ้าจึงบรรลุความสงบเย็น

कर्णभीष्मोद्भवम्arising from Karṇa and Bhīṣma
कर्णभीष्मोद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर्ण-भीष्म-उद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कर्णभीष्माभ्याम् उद्भवम्’ (arisen from Karṇa and Bhīṣma)
रौद्रम्fierce/terrible
रौद्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दुःखम्’ इत्यस्य विशेषणम्
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पाञ्चालिसम्भवम्arising from Pāñcālī (Draupadī)
पाञ्चालिसम्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाञ्चाली-सम्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पाञ्चाल्याः सम्भवम्’ (arisen from Draupadī/Pāñcālī)
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
वक्त्र-अम्बुज-ओघेनby the flood/stream of (words from) your lotus-mouth
वक्त्र-अम्बुज-ओघेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवक्त्र-अम्बुज-ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः ‘वक्त्रस्य अम्बुजम्’ (lotus of mouth) + ‘ओघ’ (flood/stream)
प्लावितम्flooded/washed away
प्लावितम्:
Kriya (Predicate in passive/क्रियापद-भाव)
TypeAdjective
Rootप्लु (धातु) + त (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘(मम दुःखम्)’ इत्यस्य विशेषणम्
निर्वृतिम्peace/relief
निर्वृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
गतःhas attained
गतः:
Kriya (Main predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त (क्त)
Formभूतकृदन्तः (past active participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (having gone/attained)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha discourse (contextual)

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: A poetic visualization: from Mārkaṇḍeya’s lotus-like mouth flows a stream of luminous words that washes over Yudhiṣṭhira, dissolving dark clouds labeled with names—Karṇa, Bhīṣma, Pāñcālī’s sorrow—leaving the king serene.

Y
Yudhiṣṭhira
K
Karṇa
B
Bhīṣma
P
Pāñcālī (Draupadī)

FAQs

Sacred narration and wise speech are depicted as spiritually therapeutic, washing away intense grief and restoring inner calm.

Indirectly supports the Maṇināgeśvara narrative; the verse itself emphasizes the power of the sage’s discourse rather than naming a rite at the site.

None explicitly; the implied practice is kathā-śravaṇa (listening to sacred account).