Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पञ्चामृतेन संस्नाप्य धूपनैवेद्यपूजनैः

tatra tīrthe tu yo bhaktyā bhaktiyukto jitendriyaḥ | pañcāmṛtena saṃsnāpya dhūpanaivedyapūjanaiḥ

ณ ตีรถะนั้น ผู้ใดมีภักติแน่วแน่ สำรวมอินทรีย์ แล้วสรง (เทวรูป) ด้วยปัญจามฤต พร้อมบูชาด้วยธูป ไนเวทยะ และพิธีบูชา—

तत्रthere
तत्र:
Adverbial (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb: there)
तीर्थेat the sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक-निपात (particle: indeed/but)
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
भक्तियुक्तःendowed with devotion
भक्तियुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभक्ति-युक्त (प्रातिपदिक; भक्ति + युक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; जित + इन्द्रिय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
पञ्चामृतेनwith pañcāmṛta (five nectars)
पञ्चामृतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपञ्च-अमृत (प्रातिपदिक; पञ्च + अमृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
संस्नाप्यhaving bathed/washed (him)
संस्नाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘संस्नाप्य’ = स्नापयित्वा/स्नात्वा (having bathed/washed)
धूपनैवेद्यपूजनैःwith incense, food-offering, and worship
धूपनैवेद्यपूजनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधूप-नैवेद्य-पूजन (प्रातिपदिक; धूप + नैवेद्य + पूजन)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; साधनसमुच्चयः

Śrī Mārkaṇḍeya (deduced from immediate narrative context continuing into 72.1)

Tirtha: Kāmeśvara

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Devotee at riverside shrine performs pañcāmṛta abhiṣeka on a liṅga, with incense smoke and food offerings arranged; atmosphere of restraint and devotion.

FAQs

Devotion joined with self-mastery, expressed through reverent worship, is held to be especially meritorious at a tīrtha.

A tīrtha within the Revākhaṇḍa (Narmadā/Reva region) is being praised; the verse continues a local pilgrimage instruction.

Pañcāmṛta-abhiṣeka (bathing with five nectars) along with dhūpa (incense), naivedya (food offering), and pūjā (formal worship).