Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 61

ईश्वर उवाच । नास्ति सौख्यं च मूर्खेषु नास्ति सौख्यं च रोगिषु । पराधीनेन सौख्यं तु स्त्रीजिते च विशेषतः

īśvara uvāca | nāsti saukhyaṃ ca mūrkheṣu nāsti saukhyaṃ ca rogiṣu | parādhīnena saukhyaṃ tu strījite ca viśeṣataḥ

พระอิศวรตรัสว่า: "ความสุขไม่มีในหมู่คนเขลา ความสุขไม่มีในหมู่คนเจ็บป่วย และความสุขย่อมไม่มีแก่ผู้ที่พึ่งพาผู้อื่น โดยเฉพาะผู้ที่พ่ายแพ้ต่อสตรี"

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriyā (Existential verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सौख्यम्happiness
सौख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
मूर्खेषुamong fools
मूर्खेषु:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), बहुवचन
not
:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriyā (Existential verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सौख्यम्happiness
सौख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
रोगिषुamong the sick
रोगिषु:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), बहुवचन
पराधीनेनby dependence on others
पराधीनेन:
Karaṇa (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootपराधीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सौख्यम्happiness
सौख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक/विरोधार्थक अव्यय (but/indeed)
स्त्रीजितेin one conquered by a woman (henpecked)
स्त्रीजिते:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + जित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (स्त्रिया जितः/स्त्रीजितः)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formप्रकार/अत्यर्थवाचक अव्यय (especially)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Śiva speaks calmly, delivering a terse nīti teaching; Viṣṇu listens attentively—scene is contemplative rather than dramatic.

Ī
Īśvara (Śiva)

FAQs

True well-being requires discernment, health, and inner independence; bondage to compulsion or domination destroys peace.

None; it is a nīti-style teaching within the Revā Khaṇḍa narrative.

None; the verse offers ethical reflection rather than ritual instruction.