Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 103

उपोष्य यो नरो भक्त्या पित्ःणां पाण्डुनन्दन । उद्धृतास्तेन ते सर्वे नारकीयाः पितामहाः

upoṣya yo naro bhaktyā pitḥṇāṃ pāṇḍunandana | uddhṛtāstena te sarve nārakīyāḥ pitāmahāḥ

โอ บุตรแห่งปาณฑุ บุรุษใดถืออุโบสถด้วยภักติถวายแด่ปิตฤทั้งหลาย ด้วยบุญนั้นบรรพชนทั้งปวง แม้ตกอยู่ในภพนรก ก็ถูกยกขึ้นให้พ้นได้

उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउपवस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; उप-उपसर्गपूर्वकः; अर्थः—‘उपवासं कृत्वा’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/हेतु-भावः
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘पाण्डोः नन्दनः’)
उद्धृताःwere rescued
उद्धृताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootउद्-√हृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (ते इति विशेष्यस्य)
नारकीयाःhell-bound
नारकीयाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारकीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (पितामहाः इति)
पितामहाःforefathers/grandfathers
पितामहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Śiva (as narrator of the māhātmya) to the king (listener) — with an embedded epic-style address

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (addressed as Pāṇḍunandana in the verse)

Scene: A devotee fasting with folded hands beside a sacred riverbank, offering water-libations to pitṛs; behind, subtle imagery of ancestors rising from a dark nether realm into light.

P
Pitṛs (ancestors)
P
Pāṇḍunandana (epithet/address)

FAQs

Personal austerity undertaken with devotion can benefit one’s lineage; pitṛ-dharma is upheld as a sacred responsibility.

Within the Luṅkeśvara/Liṅgeśvara māhātmya, the tīrtha is implied as the empowering context for such observances.

Upavāsa (fasting) performed devotionally for the Pitṛs.