Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवेन्द्रम् । देहक्षयं स्वे सलिले ददाति समाश्रयं तस्य महानुभाव

prātaḥ samutthāya tathā śayāno yaḥ kīrtayetānudinaṃ stavendram | dehakṣayaṃ sve salile dadāti samāśrayaṃ tasya mahānubhāva

ไม่ว่าตื่นขึ้นยามเช้าหรือแม้ขณะเอนกาย ผู้ใดสรรเสริญบทสวดอันเป็นราชาแห่งสโตตรานี้ทุกวัน ครั้นกายสิ้นไป โอ้ผู้มีมหานุภาพ (นันมทา) ย่อมประทานที่พึ่งแก่เขาในสายน้ำของพระองค์เอง

प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (in the morning)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-उत्-स्था (धातु) + क्त्वा (ल्यप्-आदेश)
Formल्यबन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having risen)
तथाlikewise
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (likewise/also)
शयानःlying down
शयानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (यः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कीर्तयेत्should praise/recite
कीर्तयेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (कीर्त्/कीर्तय् causative of कीर्त्/कृत्-सम्बन्ध) (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अनुदिनम्daily
अनुदिनम्:
Kāla-viśeṣaṇa (Temporal adverb/कालविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुदिनम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (daily)
स्तव-इन्द्रम्the best of hymns
स्तव-इन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (स्तवानाम् इन्द्रः/श्रेष्ठः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देह-क्षयम्destruction of the body (death)
देह-क्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (देहस्य क्षयः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वेin his/one's own
स्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सलिले)
सलिलेin water
सलिले:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणे
ददातिgives/grants
ददाति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सम्-आश्रयम्full refuge/support
सम्-आश्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + आश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महानुभावO great one
महानुभाव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहानुभाव (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः (महान् अनुभावः यस्य), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Narmadā/Revā

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Two vignettes: a devotee rising at dawn to chant by the river; another, bedridden, chanting softly—both receiving Narmadā’s protective presence, culminating in final refuge in her waters.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā (Revā)
S
Stotra

FAQs

Consistent remembrance and praise sanctify life and secure divine refuge at life’s end.

Narmadā’s waters as a saving refuge—linking devotion to the river-tīrtha itself.

Daily kīrtana/recitation of the stotra—morning or at any time, even while resting.