Previous Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 73

फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् । आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते । स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः

phalaṃ prāpsyasi rājendra kāmikaṃ manasepsitam | āśīrvādāṃstato dattvā citrasenāya dhīmate | svargaṃ jagāma sasutastato dīrghatapā muniḥ

ข้าแต่ราชันผู้เป็นใหญ่ พระองค์จักได้ผลอันพึงปรารถนา ตามที่พระทัยใฝ่หา ครั้นประทานพรแด่จิตรเสนผู้มีปัญญาแล้ว ฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะยาวนานก็จากไปสู่สวรรค์พร้อมบุตรของตน

फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
प्राप्स्यसिyou will obtain
प्राप्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
कामिकम्desired
कामिकम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of फलम्)
मनसाby the mind/in the heart
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
ईप्सितम्wished for
ईप्सितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआप् (धातु) → ईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of फलम्)
आशीर्वादान्blessings
आशीर्वादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआशीर्वाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Gerundial/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having given)
चित्रसेनायto Citrasena
चित्रसेनाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootचित्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन
धीमतेto the wise
धीमते:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषणम् (of चित्रसेनाय)
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ससुतःwith (his) son
ससुतः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः (सुतसहितः) विशेषणम् (of मुनिः)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
दीर्घतपाःlong-austere/one of long penance
दीर्घतपाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (दीर्घं तपः यस्य) विशेषणम् (of मुनिः)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Uttānapāda

Scene: The sage Dīrghatapā blesses King Citrasena with heart-desired fruits, then ascends to heaven with his son—an upward, luminous departure.

C
Citrasena
D
Dīrghatapā Muni

FAQs

Faithful pursuit of dharma and tīrtha-related merit culminates in blessings that fulfill worthy inner aspirations.

The verse sits in the Revā Khaṇḍa framework, implying the sanctifying power of Revā (Narmadā) tīrthas, though no single named tīrtha appears in this line.

No explicit rite is prescribed here; it emphasizes āśīrvāda (benediction) and the resulting phala.