Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 71

त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्

tvatprasādānnṛpaśreṣṭha gatirdivyā mamedṛṣī | jāteyaṃ yattvayā kāryaṃ kṛtaṃ paramaśobhanam

ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าพเจ้าได้บรรลุคติอันเป็นทิพย์เช่นนี้ กิจที่พระองค์ทรงกระทำนั้นงดงามยิ่งและควรค่าอย่างสูงสุด

त्वत्of you/your
त्वत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
प्रसादात्from (your) grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः)
गतिःstate/attainment
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दिव्याdivine
दिव्या:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गतिः)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
ईदृशीsuch/like this
ईदृशी:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गतिः)
जाताhas arisen/has come about
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अभवत्/समभवत्’ इत्यर्थे
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्which/that (thing)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कार्यंdeed/act
कार्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कृतम् अस्ति’ इत्यर्थे
परमशोभनम्most splendid
परमशोभनम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + शोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (परमं शोभनम्) विशेषणम् (of कार्यं/कृतम्)

Ṛṣi (unnamed sage)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Uttānapāda (frame listener) / king (immediate addressee)

Scene: A venerable ascetic/sage expresses gratitude to a king, acknowledging that the king’s beautiful deed has granted him a divine passage; the setting hints at a riverine tīrtha atmosphere.

C
Citrasena
Ṛṣi

FAQs

Serving dharma—especially sacred duties connected with ancestors and tīrthas—becomes a source of divine upliftment for all involved.

The Revā/Narmadā tīrtha context, wherein the king’s deed yields ‘divyā gati’.

Implicit praise of the king’s completed rite (snāna, tarpaṇa, and asthi-immersion) as a ‘kārya’ (duty) done well.