Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

वाराहं यन्मया दृष्टं वैष्णवं चाष्टमं परम् । न्यग्रोधाख्यमतः चासीदाकाङ्क्षं पुनरुत्तमम्

vārāhaṃ yanmayā dṛṣṭaṃ vaiṣṇavaṃ cāṣṭamaṃ param | nyagrodhākhyamataḥ cāsīdākāṅkṣaṃ punaruttamam

เรายังได้เห็นสำนวน ‘วาราหะ’ และสำนวน ‘ไวษณวะ’ อันสูงสุดเป็นลำดับที่แปด อีกทั้งมีสำนวนชื่อ ‘นยโกรธะ’ และยังมี ‘อากางกษะ’ อันประเสริฐยิ่งอีกด้วย

वाराहम्(the) Vārāha (name)
वाराहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which/that (which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
वैष्णवम्(the) Vaiṣṇava (name)
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अष्टमम्eighth
अष्टमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्रमवाचक)
परम्supreme/excellent
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
न्यग्रोधाख्यम्named Nyagrodha
न्यग्रोधाख्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootन्यग्रोध + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नामधेयवाचक-विशेषण (called ‘Nyagrodha’)
अतःtherefore/then
अतः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात् (therefore/from this)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन
आकाङ्क्षम्(the) Ākāṅkṣa (name/‘desire’)
आकाङ्क्षम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआकाङ्क्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थ (again)
उत्तमम्best/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Inquirer addressed respectfully (tāta)

Scene: The narrator gestures as if counting on fingers, naming Varāha and Vaiṣṇava recensions; behind them, a symbolic Varāha emblem and a Viṣṇu śaṅkha-cakra motif appear as subtle iconographic cues, while the riverbank hermitage remains the setting.

FAQs

Purāṇic wisdom is preserved through many streams—diverse recensions sustain the same sacred aim of dharma and devotion.

No specific tīrtha is named; the verse remains within the Revā Khaṇḍa framework of Narmadā-centered teaching.

None.