Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

गतं न पश्यत्यात्मानं प्रजासंतापनेन च । गृहीत्वा शक्रभार्यां स गतो वै दानवोत्तमः

gataṃ na paśyatyātmānaṃ prajāsaṃtāpanena ca | gṛhītvā śakrabhāryāṃ sa gato vai dānavottamaḥ

เพราะมัวเมาด้วยการทำให้ประชาชนระทม เขามิได้เห็นความพินาศของตนเอง ครั้นฉวยชายาพระศักระแล้ว ดานวผู้เลิศนั้นก็จากไปจริงแท้

गतम्(what has) gone/occurred
गतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (neuter) (used adverbially: ‘gone/what has happened’)
not
:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्ययम् (negation)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; Parasmaipada
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (masc.)
प्रजासंतापनेनby the tormenting of the subjects
प्रजासंतापनेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रजा + संतापन (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular (masc.)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्ययम् (conjunction)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययम् (gerund); having seized/taken
शक्रभार्याम्Indra's wife
शक्रभार्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र + भार्या (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (fem.)
he
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
गतःgone/departed
गतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed/emphasis)
दानवोत्तमःthe best of the Dānavas
दानवोत्तमः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootदानव + उत्तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)

Mārkaṇḍeya (narrating)

Listener: pārthiva-sattama (addressed king)

Scene: The Dānava, intoxicated with power, carries off Śakra’s wife; the scene is charged with moral tension—Indrāṇī distressed, devas aghast, the abductor striding away under a darkened sky.

Ś
Śakra (Indra)
Ś
Śacī
D
Dānava

FAQs

Oppressing others blinds one to imminent ruin; adharma carries its own consequences (karma) even when power seems secure.

No explicit tīrtha is praised in this verse.

None.