Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

उत्तानपाद उवाच । इदं तीर्थं महापुण्यं सर्वदेवमयं परम् । गुह्याद्गुह्यतरं स्थानं न दृष्टं न श्रुतं हर

uttānapāda uvāca | idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sarvadevamayaṃ param | guhyādguhyataraṃ sthānaṃ na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ hara

พระเจ้าอุตตานปาทะทูลว่า: ตีรถะนี้มีบุญใหญ่ยิ่ง เป็นยอดยิ่ง และเป็นที่สถิตแห่งเทวะทั้งปวง โอ้พระหระ สถานนี้ลี้ลับยิ่งกว่าลี้ลับ ข้าพเจ้าไม่เคยเห็น ไม่เคยได้ยินมาก่อน

उत्तानपादःUttānapāda
उत्तानपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तानपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (उत्तान + पाद)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Apposition (विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
महापुण्यम्greatly meritorious
महापुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहापुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः—कर्मधारय (महा + पुण्य)
सर्वदेवमयम्consisting of all gods
सर्वदेवमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वदेवमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (सर्वदेव + मय)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
गुह्यात्than (what is) secret
गुह्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तुलनाबिन्दु (than secret)
गुह्यतरम्more secret
गुह्यतरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्यतर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; तरप्-प्रत्यय (comparative)
स्थानम्place
स्थानम्:
Apposition (विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
nor/not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हरO Hara (Śiva)
हर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Uttānapāda

Tirtha: Śūlabheda (implied by immediate context; explicitly asked next verse)

Type: tirtha

Listener: Hara (Śiva/Maheśvara)

Scene: Uttānapāda, awestruck, addresses Hara: the tīrtha is portrayed as luminous yet veiled—suggesting a landscape where the divine is present but not easily seen.

U
Uttānapāda
H
Hara (Śiva)
T
Tīrtha (Śūlabheda context)

FAQs

Humility before the sacred: even kings acknowledge that the deepest holy places are known through Śiva’s grace and revelation.

The ‘guhyatara’ tīrtha being discussed—carrying forward the Śūlabheda Mahatmya context.

None; it is an inquiry that sets up Śiva’s forthcoming instruction.