Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

तस्य भार्या महाराज ईश्वरीति च विश्रुता । यक्षो यक्षाधिपः श्रेष्ठस्तस्य कुण्डोऽभवत्सुतः

tasya bhāryā mahārāja īśvarīti ca viśrutā | yakṣo yakṣādhipaḥ śreṣṭhastasya kuṇḍo'bhavatsutaḥ

ข้าแต่มหาราช พระชายาของท่านเลื่องลือว่า “อีศวรี” และเจ้าแห่งยักษะผู้ประเสริฐนั้นมีโอรสชื่อ “กุณฑะ”

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् राजा)
ईश्वरीĪśvarī (name)
ईश्वरी:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नामरूप
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
विश्रुताwell-known; renowned
विश्रुता:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि√श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘well-known’
यक्षःa Yakṣa
यक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यक्षाधिपःlord of the Yakṣas
यक्षाधिपः:
Karta (Appositional/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यक्षाणाम् अधिपः)
श्रेष्ठःexcellent; foremost
श्रेष्ठः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कुण्डःKuṇḍa (name)
कुण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नामरूप
अभवत्was; became
अभवत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Mārkaṇḍeya

Listener: Mahārāja (king)

Scene: A royal Yakṣa court scene: Vaiśravaṇa with queen Īśvarī; infant/young Kuṇḍa presented, surrounded by Yakṣa attendants and treasure motifs.

Ī
Īśvarī
Y
Yakṣādhipa (Kubera implied)
K
Kuṇḍa
Y
Yakṣas

FAQs

Purāṇic dharma preserves sacred lineages to show how virtues, roles, and responsibilities descend through generations.

Not specified in this verse; the chapter later situates Kuṇḍa’s tapas on the Narmadā bank.

None in this line; it introduces the characters for the ensuing tapas narrative.