Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

तथेत्युक्त्वा महादेव उमया सहितस्तदा । वृषारूढो गणैः सार्द्धं तत्रैवान्तरधीयत

tathetyuktvā mahādeva umayā sahitastadā | vṛṣārūḍho gaṇaiḥ sārddhaṃ tatraivāntaradhīyata

เมื่อทรงตรัสว่า “เป็นเช่นนั้นเถิด” มหาเทวะพร้อมด้วยอุมา เสด็จขึ้นประทับบนโคนันทิ และพร้อมหมู่คณะคณะ (คณะเทพ) ก็อันตรธาน ณ ที่นั้นเอง

तथाthus
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus/so)
इतिsaying
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् + देवः
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; सह्/सह-प्रयोग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (accompanied)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
वृषारूढःmounted on the bull
वृषारूढः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृष + आरूढ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—वृषे आरूढः (mounted on the bull)
गणैःwith the gaṇas
गणैः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sambandha (Accompaniment marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (together with)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अन्तरधीयतdisappeared
अन्तरधीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्धा + इ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; धातु-प्रयोगः—अन्तर्धीयते (to disappear)

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Type: kshetra

Scene: Mahādeva says ‘tathā’ and, with Umā, mounts Nandin; surrounded by gaṇas, he vanishes at the very spot.

M
Mahādeva (Śiva)
U
Umā (Pārvatī)
V
Vṛṣa (Nandin)
G
Gaṇas

FAQs

Divine darśana may be brief, but its blessing endures; the boon is sealed by Śiva’s assent.

The spot where Śiva granted the boon and disappeared becomes a sanctified locus within the Revā-region tīrtha map.

None directly; the verse narrates the completion of the boon-granting encounter.