Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । एवं स्नानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम्

rudraloke vasettāvadyāvadābhūtasaṃplavam | evaṃ snānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam

เขาจะพำนักในโลกของพระรุทระตราบเท่ากาลมหาปรลัย ดังนี้แล การอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ การสวดมนต์ (ชปะ) การบูชาไฟ (โหมะ) การศึกษาพระเวทด้วยตน (สวาธยายะ) และการบูชาเทพ—

रुद्रलोकेin Rudra’s world
रुद्रलोके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र-लोक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; रुद्रस्य लोकः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तावत्so long
तावत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (correlative: ‘so long’)
यावत्as long as
यावत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; यावत्-तावत् सम्बन्धे अवधिवाचक (‘as long as’)
आभूतसंप्लवम्up to the cosmic dissolution
आभूतसंप्लवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootआ-भूत-संप्लव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; आ (अव्यय) + भूतसंप्लवः = ‘भूतसंप्लवपर्यन्तम्’ इत्यर्थे अव्ययीभावः
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
होमःfire-offering
होमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्वाध्यायःself-study (scriptural recitation)
स्वाध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वाध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
देवतार्चनम्worship of the deity/deities
देवतार्चनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता-अर्चन (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; देवतायाः अर्चनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Unspecified Purāṇic narrator

Tirtha: Devatīrtha

Type: ghat

Listener: Bhārata (addressed)

Scene: A pilgrim at a Narmadā/Revā ford performs ritual bathing at dawn; nearby a small homa-kuṇḍa smokes; the pilgrim recites mantras with a rosary, studies palm-leaf scripture, and offers flowers to a liṅga shrine; above, a subtle vision of Rudraloka (Śiva’s luminous realm) is hinted.

R
Rudra
D
Devatīrtha

FAQs

Tīrtha practice is holistic: purification, mantra, sacrifice, study, and worship together lead to exalted post-mortem attainments.

The passage continues the glorification of Devatīrtha on the Revā/Narmadā.

Snāna, japa, homa, svādhyāya, and devatā-arcana are explicitly listed.