Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

एवमन्यद्दिने तात कैलासं धरणीधरम् । गत्वा लिङ्गद्वयं गृह्य प्रस्थितो दक्षिणामुखः

evamanyaddine tāta kailāsaṃ dharaṇīdharam | gatvā liṅgadvayaṃ gṛhya prasthito dakṣiṇāmukhaḥ

ดังนี้แล โอ้ผู้เป็นที่รัก ในวันหนึ่งอื่น เขาไปยังไกรลาส ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน แล้วหยิบลึงค์สององค์ไว้ และออกเดินทางโดยหันพระพักตร์สู่ทิศใต้

एवम्thus
एवम्:
Hetu/Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner)
अन्यत्another
अन्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; 'दिनम्' इत्यस्य विशेषण
दिनेon a day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तातO dear (one)
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
कैलासम्Kailāsa
कैलासम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
धरणीधरम्the earth-holder (mountain)
धरणीधरम्:
Apposition (विशेषणवत्/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक) + धर (√धृ, णिनि/अच्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (धरणीं धरति = mountain)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
लिङ्गद्वयम्two liṅgas
लिङ्गद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; समासः—द्विगु (द्वे लिङ्गे)
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Root√ग्रह् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष; अव्यय)
Formल्यबन्त अव्यय (absolutive: having taken)
प्रस्थितःset out/departed
प्रस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP with active sense); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
दक्षिणामुखःsouth-facing
दक्षिणामुखः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (दक्षिणं मुखं यस्य = facing south)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Scene: On snowy Kailāsa, the devotee lifts two liṅgas reverently, then begins a south-facing journey, cloak and hair moving in mountain wind; the path descends from the divine peak toward warmer lands.

K
Kailāsa
L
Liṅga (Śiva emblem)

FAQs

The verse frames devotion as both inner vow and outer journey—carrying sacred symbols (liṅgas) and moving toward sanctified landscapes.

Kailāsa is referenced as the sacred mountain associated with Śiva; it serves as a theological origin point for the ensuing Revā/Narmadā episode.

Carrying liṅgas for worship (implying installation/pūjā) as part of a vowed journey.