Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

शक्र उवाच । नर्मदातटमाश्रित्य द्वादशाब्दं जितेन्द्रियः । आराधय शिवं शान्तं पुनः प्राप्स्यसि सद्गतिम्

śakra uvāca | narmadātaṭamāśritya dvādaśābdaṃ jitendriyaḥ | ārādhaya śivaṃ śāntaṃ punaḥ prāpsyasi sadgatim

ท้าวสักกะตรัสว่า “จงอาศัยฝั่งแม่น้ำนรมทา ครองอินทรีย์ให้ชนะตนตลอดสิบสองปี แล้วบูชาพระศิวะผู้สงบ; แล้วท่านจักได้บรรลุสัทคติอีกครั้ง”

शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
नर्मदातटम्the bank of the Narmadā
नर्मदातटम्:
Karma (Object with gerund/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-सम्बन्धे (आश्रित्य)
आश्रित्यhaving resorted to
आश्रित्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√श्रि (धातु) (कृदन्त; ल्यप्-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
द्वादशtwelve
द्वादश:
Sambandha (Quantifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; विशेषणम् (अब्दम्)
अब्दम्years (for a period)
अब्दम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालाधिकरणे द्वितीया (duration)
जितेन्द्रियःhaving conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम् implied)
आराधयworship/propitiate
आराधय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ-√राध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootशान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शम्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शिवम्)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
प्राप्स्यसिyou will attain
प्राप्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सद्गतिम्good state/destiny
सद्गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

Śakra (Indra)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: Indra prescribes a clear remedy: live on Narmadā’s bank for twelve years with conquered senses and worship the tranquil Shiva; the scene shifts from judgment to compassionate instruction.

Ś
Śakra (Indra)
N
Narmadā (Revā)
Ś
Śiva

FAQs

Self-control joined with sustained devotion to Śiva transforms past wrongdoing into renewed spiritual uplift (sadgati).

The Narmadā (Revā) riverbank is praised as a potent setting for tapas and Śiva-ārādhana.

A twelve-year observance on the Narmadā’s bank, living as jitendriya (sense-controlled) and worshipping Śiva.