Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 121

युधिष्ठिर उवाच । कोऽप्यत्र विधिरुद्दिष्टः पतने ऋषिसत्तम । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व संशयोऽस्ति महामुने

yudhiṣṭhira uvāca | ko'pyatra vidhiruddiṣṭaḥ patane ṛṣisattama | etanme sarvamācakṣva saṃśayo'sti mahāmune

ยุธิษฐิระกล่าวว่า “โอ้ฤๅษีผู้ประเสริฐ มีวิธีบัญญัติใดกล่าวไว้ที่นี่เกี่ยวกับการปตนะ (การตก) หรือไม่? โปรดบอกข้าพเจ้าทั้งหมดโดยพิสดารเถิด โอ้มหามุนี เพราะความสงสัยได้เกิดขึ้นในใจข้าพเจ้า”

yudhiṣṭhiraḥYudhiṣṭhira
yudhiṣṭhiraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (masc nom sg)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (perfect, 3rd sg)
kaḥwhat? which?
kaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun)
apieven; any; indeed
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-प्रयोग (particle: 'even/indeed/any')
atrahere; in this context
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
vidhiḥrule; procedure
vidhiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (masc nom sg)
uddiṣṭaḥindicated; prescribed
uddiṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud-diś (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि/भावे (past passive participle)
patanein falling; at the time of descent/fall
patane:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpatana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (neuter loc sg)
ṛṣisattamaO best of sages
ṛṣisattama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootṛṣi + sattama (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'of sages, best'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन (masc voc sg)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन (neuter acc sg)
memy; to me
me:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (gen sg: 'of me/my')
sarvamall; entire
sarvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (neuter acc sg)
ācakṣvatell; explain
ācakṣva:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-cakṣ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (imperative, 2nd sg)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (masc nom sg)
astiis; exists
asti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (present, 3rd sg)
mahāmuneO great sage
mahāmune:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā + muni (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारयसमास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन (masc voc sg)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā)

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, humble and earnest, questions the aged sage Mārkaṇḍeya seated near a riverbank hermitage; the atmosphere is serious, with scrolls/kuśa grass and ritual vessels present.

Y
Yudhiṣṭhira
M
Mārkaṇḍeya (implied as respondent)

FAQs

Dharma is not guesswork: sacred acts should be approached through proper injunction (vidhi) and clarified doubt.

The broader passage belongs to the Revā (Narmadā) sacred geography in the Āvantya Khaṇḍa, leading into Jvāleśvara-Tīrtha later in the adhyāya.

This verse itself asks for the prescription; the detailed ritual is given in the following verses.