Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः

kacchapairmakaraiścānye jagmuranye padātayaḥ | prāpya te paramaṃ sthānamaśakyaṃ yadadhārmikaiḥ

บางพวกไปโดยขึ้นบนเต่าและมกร บางพวกไปด้วยเท้า ครั้นแล้วจึงถึงสถานอันสูงสุด ซึ่งผู้ไร้ธรรมย่อมไม่อาจเข้าถึงได้

कच्छपैःby tortoises
कच्छपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकच्छप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
मकरैःby makaras (sea-creatures)
मकरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; ‘केचित्’ इत्यर्थे
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
पदातयःfoot-soldiers, those on foot
पदातयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘प्राप्य’ = having reached
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; सर्वनाम
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (स्थानम्)
स्थानम्place, abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अशक्यम्unattainable
अशक्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातु यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; नञ्-समासपूर्वक विशेषणम् (स्थानम्)
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम, ‘यत्…’ = which
अधार्मिकैःby the unrighteous
अधार्मिकैः:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअ-धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; नञ्-पूर्वक

Narrator (contextual Purāṇic narration within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Jāleśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍunandana

Scene: A mixed procession: some devas ride turtles and makaras across cosmic waters, others walk; ahead shines an inaccessible luminous realm, with a subtle boundary that repels shadowy adharmic figures.

D
Devas
K
Kacchapa
M
Makara
B
Brahmaloka (implied)

FAQs

Spiritual realms and higher states are approached through dharma; adharma blocks access to the ‘paramaṃ sthānam’.

No named tīrtha in this verse; it contrasts dharmic eligibility with adharmic exclusion in a cosmological setting.

None explicitly; the emphasis is ethical (dharma) rather than ritual.