Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

भीमेश्वरास्त्रयः ख्याताः स्वर्णतीर्थानि त्रीणि च । धौतपापद्वयं प्रोक्तं करञ्जेशद्वयं तथा

bhīmeśvarāstrayaḥ khyātāḥ svarṇatīrthāni trīṇi ca | dhautapāpadvayaṃ proktaṃ karañjeśadvayaṃ tathā

ภีเมศวรอันเลื่องชื่อมีสาม; และสวรรณะ-ตีรถะก็มีสาม อีกทั้งกล่าวถึงสถานที่ชื่อเธาตปาปะ ‘ชำระบาป’ สองแห่ง และกรัญเชศะสองแห่งเช่นกัน

भीमेश्वराःBhīmeśvaras
भीमेश्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भीमस्य ईश्वराः)
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; संख्याविशेषणम् (भीमेश्वराः इति विशेष्यस्य)
ख्याताःare renowned/known
ख्याताः:
Karta (Subject-complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्यात (ख्या-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle)
स्वर्णतीर्थानिgolden tīrthas (Svarṇa-tīrthas)
स्वर्णतीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ण + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्णस्य तीर्थानि)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषणम् (स्वर्णतीर्थानि इति विशेष्यस्य)
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
धौतपापद्वयम्the pair called Dhautapāpa
धौतपापद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधौत + पाप + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (धौतपापस्य द्वयम्/धौतपापद्वयम्)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicative/क्रियासमर्थ)
TypeAdjective
Rootप्रोक्त (वच्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (said/declared)
करञ्जेशद्वयम्the pair of Karañjeśas
करञ्जेशद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरञ्ज + ईश + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (करञ्जेशयोः द्वयम्/करञ्जेशद्वयम्)
तथाlikewise/also
तथा:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (adverb: likewise/also)

A sage (muni), per the adhyāya’s narrative enumeration

Tirtha: Bhīmeśvara (3), Svarṇa-tīrtha (3), Dhautapāpa (2), Karañjeśa (2)

Type: kshetra

Listener: audience of sages/seekers

Scene: Four grouped motifs: three Bhīmeśvara temples with protective aura; three Svarṇa-tīrthas shimmering like golden water; two Dhautapāpa ghats where pilgrims bathe with folded hands; two Karañjeśa shrines under karañja trees with hanging lamps.

B
Bhīmeśvara
S
Svarṇatīrtha
D
Dhautapāpa
K
Karañjeśa

FAQs

Pilgrimage is portrayed as ethical purification: certain tīrthas are celebrated specifically for cleansing pāpa and renewing dharmic life.

Bhīmeśvara, Svarṇatīrtha, Dhautapāpa, and Karañjeśa sites enumerated within Revā Khaṇḍa.

No explicit injunction; the names (especially Dhautapāpa) strongly imply snāna and Śiva worship for purification.