Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 82

हुङ्कारस्वामितीर्थं च शुक्लतीर्थं च शोभनम् । सङ्गमो मधुमत्याश्च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम्

huṅkārasvāmitīrthaṃ ca śuklatīrthaṃ ca śobhanam | saṅgamo madhumatyāśca tīrthaṃ vai saṅgameśvaram

และมีหุงการสวามิน-ตีรถะ กับศุกละ-ตีรถะอันงดงาม อีกทั้งมีจุดบรรจบของแม่น้ำมธุมัตี—แท้จริงคือ ตีรถะภายใต้พระสังคเมศวร

हुङ्कारस्वामितीर्थम्the Huṅkārasvāmi tīrtha
हुङ्कारस्वामितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहुङ्कारस्वामिन् (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हुङ्कारस्वामिनः तीर्थम्)
and
:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
शुक्लतीर्थम्the White (Śukla) tīrtha
शुक्लतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मधारयः (शुक्लं तीर्थम्)
and
:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
शोभनम्beautiful/auspicious
शोभनम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषणम्
सङ्गमःthe confluence
सङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता) एकवचन
मधुमत्याःof (the river) Madhumatī
मधुमत्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमधुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन
and
:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तीर्थम्tīrtha/holy place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/indeed)
सङ्गमेश्वरम्Saṅgameśvara
सङ्गमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सङ्गमस्य ईश्वरः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya/Revā-māhātmya style narration)

Tirtha: Huṅkārasvāmin-tīrtha; Śukla-tīrtha; Madhumatī-saṅgama; Saṅgameśvara-tīrtha

Type: sangam

Scene: A clear confluence where two differently colored streams meet; a Saṅgameśvara liṅga shrine on the bank; pilgrims performing snāna; a small shrine of Huṅkārasvāmin with mantra-inscribed pillar; Śukla-tīrtha shown as bright white sand/steps.

H
Huṅkārasvāmin Tīrtha
Ś
Śukla Tīrtha
M
Madhumatī (river)
S
Saṅgameśvara

FAQs

Saṅgamas (river confluences) are portrayed as concentrated sacred power, especially when sanctified by a Śiva presence such as Saṅgameśvara.

Huṅkārasvāmin-tīrtha, Śukla-tīrtha, and the Madhumatī confluence identified with Saṅgameśvara.

No direct prescription; confluence tīrthas conventionally imply snāna, tarpaṇa, and Śiva-pūjā, though not stated in this line.