Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 68

रोहिण्यं चक्रतीर्थं च उत्तरेश्वरसंज्ञितम् । भोगेश्वरं च केदारं निष्कलङ्कमतः परम्

rohiṇyaṃ cakratīrthaṃ ca uttareśvarasaṃjñitam | bhogeśvaraṃ ca kedāraṃ niṣkalaṅkamataḥ param

(ที่นั่นมี) โรหิณี จักรตีรถะ และสถานที่ที่เรียกว่า อุตตเรศวร; อีกทั้ง โภเคศวร และ เกทาร; และยิ่งไปกว่านั้นคือ นิษกะลังกะ

रोहिण्यम्Rohiṇī (a tīrtha/place-name)
रोहिण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
चक्रतीर्थम्Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चक्रस्य तीर्थम्)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
उत्तरेश्वरसंज्ञितम्named ‘Uttareśvara’
उत्तरेश्वरसंज्ञितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त; √ज्ञा (धातु) + सम्, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; ‘उत्तरेश्वर’ इति संज्ञा यस्य तत्
भोगेश्वरम्Bhogeśvara
भोगेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भोगस्य ईश्वरः)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निष्कलङ्कम्spotless, without blemish
निष्कलङ्कम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + कलङ्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्/निः-पूर्वक तत्पुरुष (कलङ्करहितम्)
अतःthereafter/therefore
अतः:
Hetu/Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (therefore/from this)
परम्supreme; further
परम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced from Revā Khaṇḍa pilgrimage narration style)

Tirtha: Rohiṇī; Cakratīrtha; Uttareśvara; Bhogeśvara; Kedāra; Niṣkalaṅka

Type: kshetra

Scene: A pilgrim party on the Narmadā bank reading a palm-leaf list of tīrthas; successive small shrines/lingas appear like a garland along the river, each labeled Rohiṇī, Cakratīrtha, Uttareśvara, Bhogeśvara, Kedāra, Niṣkalaṅka.

R
Rohiṇī
C
Cakra-tīrtha
U
Uttareśvara
B
Bhogeśvara
K
Kedāra
N
Niṣkalaṅka

FAQs

Pilgrimage is portrayed as movement toward inner ‘stainlessness’ (niṣkalaṅka)—outer sacred stations mirror the goal of moral and spiritual purity.

Rohiṇī, Cakra-tīrtha, Uttareśvara, Bhogeśvara, Kedāra, and Niṣkalaṅka are named as sacred places.

No ritual is specified in this verse; it continues the itinerary of tīrthas.