Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

विशल्यासङ्गमः पुण्यः करमर्दासमागमः । करमर्देश्वरं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

viśalyāsaṅgamaḥ puṇyaḥ karamardāsamāgamaḥ | karamardeśvaraṃ tīrthaṃ cakratīrthamanuttamam

สังฆมะแห่งวิศัลยานั้นเป็นบุญยิ่ง และการมาบรรจบกับกรรมรดาด้วย; มีตีรถะกรรมรเทศวร และตีรถะอันยอดเยี่ยมไร้เทียมทานชื่อจักรตีรถะ

विशल्यासङ्गमःViśalyā confluence
विशल्यासङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशल्या-सङ्गम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (विशल्यायाः सङ्गमः)
पुण्यःholy; meritorious
पुण्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
करमर्दासमागमःKaramardā confluence/meeting
करमर्दासमागमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरमर्दा-समागम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (करमर्दायाः समागमः/सङ्गमः)
करमर्देश्वरम्Karamardeśvara
करमर्देश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरमर्द-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (करमर्दस्य ईश्वरः)
तीर्थम्sacred ford
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
चक्रतीर्थम्Cakratīrtha
चक्रतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (चक्रस्य तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed; excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (न विद्यते उत्तमं यस्मात् = unsurpassed)

Skanda (deduced, Revā Khaṇḍa tīrtha-māhātmya narration)

Tirtha: Viśalyā-saṅgama; Karamardā-samāgama; Karamardeśvara-tīrtha; Cakratīrtha

Type: sangam

Scene: At a forested confluence, two clear streams meet; pilgrims bathe and offer tarpaṇa. Nearby stands a liṅga shrine labeled Karamardeśvara with bilva garlands. Further along, a dramatic circular rock formation or whirlpool is shown as Cakratīrtha, with a luminous wheel motif hovering above the water.

V
Viśalyā Saṅgama
K
Karamardā
K
Karamardeśvara
C
Cakratīrtha

FAQs

Confluences and Śiva-tīrthas are presented as concentrated fields of puṇya, where place and deity together elevate the pilgrim.

Viśalyā Saṅgama, Karamardeśvara Tīrtha, and Cakratīrtha.

No explicit rite is stated; the holiness (puṇyatva) of the saṅgama and named tīrthas is emphasized.