Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

पुरा त्रिशिरसं हत्वा त्वष्टुः पुत्रं शतक्रतुः । यस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्वैमल्यं परमं गतः

purā triśirasaṃ hatvā tvaṣṭuḥ putraṃ śatakratuḥ | yasya tīrthasya māhātmyādvaimalyaṃ paramaṃ gataḥ

กาลก่อน เมื่อศตกรตุ (อินทรา) ได้สังหารตรีศิรัส บุตรแห่งตวษฏฤแล้ว ด้วยมหิมาแห่งทีรถะนี้ พระองค์บรรลุความบริสุทธิ์สูงสุด

पुराformerly; once
पुरा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time: formerly)
त्रिशिरसम्Triśiras (the three-headed one)
त्रिशिरसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि + शिरस् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); कर्मधारय/तत्पुरुषः (त्रीणि शिरांसि यस्य)
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (having slain)
त्वष्टुःof Tvaṣṭṛ
त्वष्टुः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
शतक्रतुःŚatakratu (Indra)
शतक्रतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत + क्रतु (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular); तत्पुरुषः (शतं क्रतवो यस्य)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular; relative pronoun)
तीर्थस्यof the tīrtha
तीर्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Genitive, Singular)
माहात्म्यात्from/through the greatness (power)
माहात्म्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)
वैमल्यम्purity; stainlessness
वैमल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैमल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
परमम्supreme; highest
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
गतःattained; went to
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Vimaleśvara

Type: kshetra

Listener: Rājā (king)

Scene: Indra (Śatakratu) stands humbled at the Vimaleśvara ford, performing snāna and worship; the shadow of the slain Triśiras and the weight of guilt dissolve into radiant purity around Indra, while sages witness the transformation.

T
Triśiras
T
Tvaṣṭṛ
Ś
Śatakratu (Indra)
V
Vimaleśvara Tīrtha

FAQs

Even grave karmic burdens can be cleansed through the sanctifying power of a great tīrtha when approached with reverence.

Vimaleśvara Tīrtha, whose māhātmya is said to bestow ‘vaimalya’ (purity).

No explicit rite is stated here; the verse provides an itihāsa-style proof of the tīrtha’s purifying potency.