Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

śivasvarūpasya tataḥ kṛtamātrākṣaraṃ bhavet | tiryañcaḥ paśavaścaiva vṛkṣā gulmalatādayaḥ

ฉะนั้น แม้เพียงเปล่งอักษรเดียวแห่งปรณวะ ก็เป็นการเข้าถึงสภาวะของพระศิวะโดยตรง ณ ที่นั้น แม้นกและสัตว์ ตลอดจนต้นไม้ พุ่มไม้ เถาวัลย์ และสิ่งทั้งหลาย ก็ได้รับการยกย่องเกื้อกูล

शिवस्वरूपस्यof Śiva’s true form
शिवस्वरूपस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य स्वरूपम्)
ततःtherefore; then
ततः:
Hetu/Sequence (Reason/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; तस्मात्/ततः इति हेत्वर्थ/क्रमार्थ (therefore/then/from that)
कृतमात्राक्षरम्a syllable consisting only of a mātrā (measure)
कृतमात्राक्षरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (√कृ + क्त) + मात्रा (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कृता मात्रा यस्य अक्षरस्य/अक्षरं यत् मात्रया कृतम्)
भवेत्would be/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचन; परस्मैपदम्
तिर्यञ्चःanimals (lower creatures)
तिर्यञ्चः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिर्यञ्च् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
पशवःbeasts
पशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
एवindeed; also
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphasis)
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
गुल्मलतादयःshrubs, creepers, and the like
गुल्मलतादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुल्म (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (गुल्माश्च लताश्च) + 'आदि' (etc.)

Mārkaṇḍeya (continuing narration to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Amareśvara (Śiva-svarūpa/Praṇava field)

Type: kshetra

Scene: A tranquil forested riverbank around Amareśvara: birds perched, deer nearby, creepers and trees subtly glowing; a pilgrim utters a single Oṃ, shown as a luminous syllable merging into the Śiva-liṅga’s aura, spreading light to animals and plants.

Ś
Śiva
P
Praṇava (Oṃ)
T
Tiryañc (creatures)
V
Vṛkṣa (trees)

FAQs

At an empowered tīrtha, even minimal spiritual practice (a single syllable/japa) connects one to Śiva’s essence, and the sanctity extends compassionately to all beings.

The same Revā-region tīrtha linked with Viśalyā, whose sanctity benefits all forms of life.

Implicitly, japa/utterance of the Praṇava (Oṃ) is praised—its ‘mere performance’ is said to yield profound spiritual effect at that place.