Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये

purāṇe śrūyate rājansarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet | tasyāstīre tu ye vṛkṣāḥ patitāḥ kālaparyaye

ข้าแต่พระราชา ในปุราณะกล่าวไว้ว่า ทุกสิ่งย่อมทวีคูณถึงหนึ่งโกฏิ แม้ต้นไม้ที่อยู่ริมฝั่งของนาง ซึ่งล้มลงเมื่อกาลเวลาสิ้นวาระ—

पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
श्रूयतेis heard/is stated
श्रूयते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; अत्र कर्तृस्थानी (भवेत् इत्यस्य)
कोटिगुणम्a crore-fold
कोटिगुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; समासः—कोट्या गुणः (कोटिगुणः)
भवेत्may become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
तस्याःof her (of that river)
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम; (नर्मदायाः इत्यर्थः)
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
येwhich/who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
पतिताःfallen
पतिताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपतित (पत् धातु-निष्पन्न क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः
कालपर्ययेat the end/turn of time
कालपर्यये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + पर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; समासः—कालस्य पर्ययः (at the turn/end of time)

Narrator addressing a King (listener: Rājan; speaker deduced: purāṇic narrator)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra

Type: ghat

Listener: Rājan (King)

Scene: A royal listener receiving the teaching: a sage narrates that all acts on Narmadā’s bank become crore-fold; the riverbank is lined with ancient trees, some fallen with time, yet sanctified.

P
Purāṇa
R
Revā (contextual)

FAQs

Sacred place (tīrtha) sanctity is so potent that actions—and even contact with its sphere—are said to yield vastly amplified spiritual fruit.

The banks of the Revā/Narmadā.

No single rite is commanded here; the verse teaches the principle of koṭiguṇa (crore-fold) multiplication of merit at the tīrtha.