Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

बटुरुवाच । दिनशेषेण चास्माकं पञ्चतां च दिने दिने । निष्पत्तिं याति वा नेति तदसिद्धमशेषतः

baṭuruvāca | dinaśeṣeṇa cāsmākaṃ pañcatāṃ ca dine dine | niṣpattiṃ yāti vā neti tadasiddhamaśeṣataḥ

บฏุกล่าวว่า: “ด้วยเวลาที่เหลือเพียงน้อยนิดของวัน และด้วยชีวิตของเราที่ไม่แน่นอนในแต่ละวัน ว่ากิจนี้จะสำเร็จหรือไม่ ย่อมยังไม่อาจกำหนดได้โดยสิ้นเชิง”

बटुःthe boy
बटुः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootबटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
दिन-शेषेणwith the remaining part of the day
दिन-शेषेण:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक) + शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः—‘दिनस्य शेषः’ (with the remainder of the day)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पञ्चताम्death
पञ्चताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पञ्चत्व’ (death)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
दिनेin a day
दिने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्तिः (iteration)
निष्पत्तिम्completion/result
निष्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिष्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यातिgoes/comes to (happens)
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
वाor
वा:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात
not
:
Pratishedha (Negation marker)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
इतिthus
इति:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तत्that
तत्:
Karta/Topic (Subject/विषय)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘असिद्धम्’ इत्यस्य निर्देशः
असिद्धम्unaccomplished/uncertain
असिद्धम्:
Kriya (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootअसिद्ध (प्रातिपदिक; a- + सिद्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अशेषतःentirely/altogether
अशेषतः:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

Baṭu (Śiva in disguise, per context)

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: The baṭu speaks with grave calm, pointing to the setting sun, while elders listen; the sky suggests late afternoon, underscoring the ‘remainder of the day’ and life’s fragility.

B
Baṭu
P
Pañcatā (death)

FAQs

Life is uncertain; therefore one should act rightly without arrogance, haste, or cruelty.

The Revā/Narmadā context frames the teaching, typical of tīrtha narratives that combine place-glory with dharma.

No explicit ritual; it is a reflective instruction (mṛtyu-smaraṇa) supporting ethical restraint.