Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 158

स स्वयं बुभुजे पश्चात्परिवारसमन्वितः । तामेव रजनीं तत्र न्यवसज्जगतीपतिः

sa svayaṃ bubhuje paścātparivārasamanvitaḥ | tāmeva rajanīṃ tatra nyavasajjagatīpatiḥ

ต่อมาเขาเองก็ฉันพร้อมด้วยบริวาร; และในราตรีนั้นเอง เจ้าแห่งแผ่นดินได้ประทับพักอยู่ ณ ที่นั้น

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (स्वकृत्य-निर्देश)
बुभुजेate; enjoyed
बुभुजे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
परिवारसमन्वितःaccompanied by attendants
परिवारसमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरिवार (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘परिवारेण समन्वितः’ (तृतीया-तत्पुरुष)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed; just
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/निश्चय)
रजनीम्the night
रजनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
न्यवसत्stayed; dwelt
न्यवसत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्पर्फेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
जगतीपतिःlord of the earth; king
जगतीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगती (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जगत्याः पतिः’ (षष्ठी-तत्पुरुष)

Narrator (Purāṇic voice, likely Sūta speaking in Āvantya Khaṇḍa context)

Listener: nareśvara/king (contextual)

Scene: After the ceremony, the ruler and his attendants dine modestly; later, they settle for the night at the pilgrimage spot—lamps dim, camp or rest-house near the sacred locale.

K
King (jagatīpati)

FAQs

Dharma is orderly: worship, charity, hospitality, then one’s own sustenance—showing restraint and right sequence.

The immediate locale is within the Revā Khaṇḍa tīrtha setting, though the specific named spot is not stated in this verse.

It indicates the concluding sequence: after donations and feeding others, the performer may eat and remain at the site.