Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

एतच्चराचरं देव क्रीडनार्थं त्वया कृतम् । एवं संतप्तदेहेन स्तुतो देवो मया प्रभुः

etaccarācaraṃ deva krīḍanārthaṃ tvayā kṛtam | evaṃ saṃtaptadehena stuto devo mayā prabhuḥ

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า สรรพสิ่งทั้งเคลื่อนไหวและนิ่งสงบนี้ พระองค์ทรงสร้างเพื่อการลีลาอันศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้น ด้วยกายที่ถูกความทุกข์เผาผลาญ ข้าพเจ้าจึงสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้า ผู้ทรงเป็นนายเหนือหัว

एतत्this
एतत्:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम् (चराचरम्)
चराचरम्the moving and the unmoving (all beings)
चराचरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिके)
Formसमासः द्वन्द्वः (चरं च अचरं च), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
देवO god
देव:
Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
क्रीडन-अर्थम्for play/sport
क्रीडन-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्रीडन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (क्रीडनस्य अर्थः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Agent-in-instrumental (कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd case), एकवचन
कृतम्made, created
कृतम्:
Predicate (कर्मणि-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘made’
एवम्thus
एवम्:
Adverbial modifier (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
संतप्त-देहेनwith a tormented body
संतप्त-देहेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसंतप्त (तप् धातु → क्त कृदन्त) + देह (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारयः (संतप्तः देहः यस्य/संतप्तदेहः), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/हेतौ (with a scorched body)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Predicate (कर्मणि-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मणि ‘praised’
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd case), एकवचन
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Apposition/Predicate nominal (समाधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; देवस्य विशेषणरूपेण अपि

A devotee/praiser in the Revā-khaṇḍa narrative (speaker not explicitly named in the excerpt)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: tirtha

Listener: King (rājan)

Scene: A weary devotee on the riverbank, body heat-worn and dusted, hands folded in praise; behind, the cosmos hinted as a playful unfolding from the Lord.

C
Carācara (moving and unmoving creation)
P
Prabhu

FAQs

Even in suffering, one should turn to stuti and remembrance, seeing the cosmos as upheld by the Lord’s purposeful līlā.

The Revā-khaṇḍa context implies the sanctity of the Revā-region, though this verse itself is universal in scope.

No explicit ritual; the devotional act highlighted is stotra (praise) as a dharmic response to hardship.