Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा देवराजेन मदनेन समं तदा । जग्मुरप्सरसः सर्वा वसन्तश्च महीपते

mārkaṇḍeya uvāca | ityuktvā devarājena madanena samaṃ tadā | jagmurapsarasaḥ sarvā vasantaśca mahīpate

มารกัณฑेयกล่าวว่า: “เมื่อเทวราชตรัสดังนี้แล้ว ข้าแต่มหาราช เหล่าอัปสราทั้งปวงก็ออกเดินทางไปพร้อมกับมทนะ (กาม) และฤดูวสันต์ด้วย”

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vākyopasaṃhāra (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√वच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त)
Formअव्ययभावे क्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
देवराजेनby the king of gods (Indra)
देवराजेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव + राज (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), एकवचन
मदनेनwith Madana (Cupid)
मदनेन:
Sahakārī (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
समम्together
समम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb) = 'together/equally'
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
अप्सरसःapsarases
अप्सरसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (अप्सरसः)
वसन्तःSpring
वसन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
महीपतेO king
महीपते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन

Mārkaṇḍeya

Listener: A king (mahīpate)

Scene: Mārkaṇḍeya narrates as the celestial troupe—apsarases with Madana and Vasanta—sets out from a jeweled court, moving toward the blue Himalayas.

M
Mārkaṇḍeya
I
Indra (Devarāja)
M
Madana (Kāma)
V
Vasanta (Spring)
A
Apsarases

FAQs

Spiritual trials can be orchestrated by powerful forces; the narrative frames temptation as a coordinated challenge to virtue.

The verse transitions the story toward Gandhamādana; it does not itself praise a particular Revā tīrtha.

None; it is a narrative movement indicating the departure of the apsarases with Kāma and Spring.