Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 57

पश्यामि तामत्र पुनश्च शुभ्रां महाभ्रनीलां शुचिशुभ्रतोयाम् । वृक्षैरनेकैरुपशोभिताङ्गीं गजैस्तुरङ्गैर्विहगैर्वृतां च

paśyāmi tāmatra punaśca śubhrāṃ mahābhranīlāṃ śuciśubhratoyām | vṛkṣairanekairupaśobhitāṅgīṃ gajaisturaṅgairvihagairvṛtāṃ ca

ข้าพเจ้าเห็นนางอีกครั้ง ณ ที่นั้น—ผ่องใสสว่างไสว ดำครามดุจเมฆฝนใหญ่ สายน้ำของนางบริสุทธิ์และสุกสว่าง กายของนางงดงามด้วยพฤกษานานา และนางถูกรายล้อมด้วยช้าง ม้า และหมู่นกทั้งหลาย

paśyāmiI see
paśyāmi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (पश्य्) (धातु)
FormLaṭ (Present), Parasmaipada, Uttama-puruṣa, Singular
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of place
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
śubhrāmbright/white
śubhrām:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular; agrees with tām
mahābhra-nīlāmdark-blue like a great cloud
mahābhra-nīlām:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + abhra + nīla (प्रातिपदिके)
FormFeminine, Accusative, Singular; तत्पुरुषः: mahābhra-sadṛśa-nīlā (dark like a great cloud)
śuci-śubhra-toyāmwith pure, bright water
śuci-śubhra-toyām:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśuci + śubhra + toya (प्रातिपदिके)
FormFeminine, Accusative, Singular; कर्मधारयः: śuci ca śubhraṃ ca toyaṃ yasyāḥ sā (having pure white water)
vṛkṣaiḥwith trees
vṛkṣaiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
anekaiḥmany
anekaiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means/करण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural; agrees with vṛkṣaiḥ
upaśobhita-aṅgīmwhose limbs are adorned
upaśobhita-aṅgīm:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootupa-√śubh (शुभ्) (धातु) + aṅgī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular; क्त-प्रत्यय (PPP) upaśobhita 'adorned'; तत्पुरुषः: upaśobhitāni aṅgāni yasyāḥ sā
gajaiḥwith elephants
gajaiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
turaṅgaiḥwith horses
turaṅgaiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootturaṅga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
vihagaiḥwith birds
vihagaiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootvihaga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
vṛtāmsurrounded
vṛtām:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√vṛ (वृञ्) (धातु)
FormPast Passive Participle (क्त), Feminine, Accusative, Singular; agrees with tām
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction

Mārkaṇḍeya (inferred)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Listener: King (rājan)

Scene: The river-goddess appears: a broad, dark-blue, shining river with crystalline highlights; banks lush with many trees; elephants and horses near the shore; birds wheeling overhead.

R
Revā (Narmadā)

FAQs

The holy river is a theophany: purity of waters and beauty of creation become signs of the Goddess’s presence.

Revā/Narmadā and her riverbanks, portrayed as a living sacred realm.

No direct ritual is stated; the verse supports tīrtha-darśana and contemplative reverence of the river.