Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 50

जगत्समस्तं मनसा बभूव यत्स्थावरं किंचिदिहाण्डजं वा । जरायुजं स्वेदजमुद्भिज्जं वा यत्किंचिदा कीटपिपीलकाद्यम्

jagatsamastaṃ manasā babhūva yatsthāvaraṃ kiṃcidihāṇḍajaṃ vā | jarāyujaṃ svedajamudbhijjaṃ vā yatkiṃcidā kīṭapipīlakādyam

สรรพจักรวาลนี้บังเกิดจากพระดำริของพระองค์—ไม่ว่าที่เป็นสิ่งอยู่กับที่ หรือกำเนิดจากไข่; กำเนิดจากครรภ์ จากเหงื่อ หรือจากหน่อ; แม้สิ่งใดๆ ที่มีอยู่ กระทั่งหนอน มด และอื่นๆ

jagat-samastamthe entire world
jagat-samastam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + samasta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (समस्तं जगत्)
manasāby the mind
manasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
babhūvabecame / came into being
babhūva:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
yatwhatever (that which)
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
sthāvaramimmobile
sthāvaram:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsthāvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to yat/kiṃcit)
kiṃcitanything
kiṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक (something/anything)
ihahere
iha:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here/in this world)
aṇḍajamegg-born
aṇḍajam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootaṇḍaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (egg-born)
or
:
Sambandha (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
jarāyujamwomb-born
jarāyujam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootjarāyuja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (womb-born)
svedajammoisture-born
svedajam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsvedaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (sweat/moisture-born)
udbhijjamsprout-born / plant-born
udbhijjam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootudbhijja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (sprout/plant-born)
or
:
Sambandha (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
yatwhatever
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
kiṃcitanything
kiṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक
āeven
ā:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootā (अव्यय)
Formअव्यय; अवधी/समुच्चयार्थक (even/up to; here as emphatic particle)
kīṭa-pipīlaka-ādyambeginning with worms and ants, etc.
kīṭa-pipīlaka-ādyam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootkīṭa (प्रातिपदिक) + pipīlaka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः/समाहारार्थ (कīṭa-पिपīlaka-आदि यत्)

Narrator (Revā-khaṇḍa frame; speaker not explicit in this snippet)

L
Living beings (Prāṇin)
S
Sthāvara
A
Aṇḍaja
J
Jarāyuja
S
Svedaja
U
Udbhijja

FAQs

All life—high and low—is rooted in one divine source, supporting reverence and restraint (dharma) toward beings.

No specific tīrtha is named; the verse provides a universal frame for later river-and-site glorifications in Revā Khaṇḍa.

None explicitly; the implication supports dharmic conduct such as compassion toward all beings.