Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

शालग्रामाभिधो देवो विप्राणां त्वधिवासितः । साधूनां चोपकाराय वासुदेवः प्रतिष्ठितः

śālagrāmābhidho devo viprāṇāṃ tvadhivāsitaḥ | sādhūnāṃ copakārāya vāsudevaḥ pratiṣṭhitaḥ

พระผู้เป็นเจ้าผู้มีนามว่า ‘ศาลคราม’ ได้ทรงให้ประทับ ณ ที่นั้นเพื่อพราหมณ์ทั้งหลาย และเพื่อเกื้อกูลสาธุชน วาสุเทวะได้ทรงรับการประดิษฐานตามพิธีในสถานศักดิ์สิทธิ์นั้น

शालग्राम-अभिधःnamed Śālagrāma
शालग्राम-अभिधः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशालग्राम (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'शालग्राम इति अभिधा यस्य' इत्यर्थे नामवाचक-विशेषण (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थ-सन्निकर्ष)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — emphasis/contrast
अधिवासितःis dwelt in/inhabited
अधिवासितः:
Kriya (Predicative action)
TypeVerb
Rootअधि-वास् (धातु) → अधिवासित (कृदन्त; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे — 'is inhabited/dwelt in'
साधूनाम्of the good/saints
साधूनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
उपकारायfor the benefit
उपकाराय:
Sampradana (Recipient/Purpose)
TypeNoun
Rootउपकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
वासुदेवःVāsudeva
वासुदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रतिष्ठितःis established
प्रतिष्ठितः:
Kriya (Predicative action)
TypeVerb
Rootप्रति-स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि — 'is established/installed'

Unspecified (narratorial voice within Revākhaṇḍa; likely addressing a king)

Tirtha: Śālagrāma (Vāsudeva-pratiṣṭhā)

Type: kshetra

Listener: Mahārāja

Scene: A consecration scene: Vāsudeva is installed at Śālagrāma for the benefit of brāhmaṇas and sādhus; priests perform rites, ascetics receive blessings.

Ś
Śālagrāma
V
Vāsudeva
B
Brāhmaṇas (vipra)
S
Sādhus

FAQs

Divine presence is established for the uplift of the righteous; sacred installations serve society by supporting dharma.

Śālagrāma-associated tīrtha on the Revā/Narmadā bank in Revākhaṇḍa.

Pratiṣṭhā (formal installation/enshrinement) of Vāsudeva/Śālagrāma for communal spiritual benefit.