Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरं ततो गच्छेल्लिङ्गमाद्यं स्वयम्भुवः । कालाग्निरुद्रं विख्यातं भृगुकच्छे व्यवस्थितम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | jāleśvaraṃ tato gacchelliṅgamādyaṃ svayambhuvaḥ | kālāgnirudraṃ vikhyātaṃ bhṛgukacche vyavasthitam

พระศรีมารกัณฑยะกล่าวว่า “จากนั้นพึงไปยังชเลศวร—ลึงค์ดั้งเดิมอันบังเกิดเอง (สวยัมภู)—เลื่องนามว่า กาลัคนิรุทระ ประดิษฐาน ณ ภฤคุกัจฉะ”

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
जालेश्वरम्Jāleśvara (name of Śiva)
जालेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजालेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
आद्यम्primeval; first
आद्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) of लिङ्गम्
स्वयम्भुवःof the self-born (Svayambhū)
स्वयम्भुवः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
कालाग्निरुद्रम्Kālāgnirudra (name of Śiva)
कालाग्निरुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल + अग्नि + रुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण of कालाग्निरुद्रम्/लिङ्गम्
भृगुकच्छेin Bhṛgukaccha
भृगुकच्छे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगुकच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
व्यवस्थितम्situated; established
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण of लिङ्गम्/कालाग्निरुद्रम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Jāleśvara (Kālāgnirudra)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim procession approaches a riverside Śaiva shrine at Bhṛgukaccha; within, the ancient svayambhū liṅga is worshipped as Kālāgnirudra, with lamps and incense, and the Revā’s waters glint nearby.

M
Mārkaṇḍeya
J
Jāleśvara
S
Svayambhū-liṅga
K
Kālāgnirudra
B
Bhṛgukaccha

FAQs

Pilgrimage is framed as a dharmic journey to self-manifest Śiva-liṅgas, where time-transforming Rudra is worshipped.

Jāleśvara (the svayambhū liṅga), known as Kālāgnirudra, located at Bhṛgukaccha.

A pilgrimage injunction: “one should go” (gacchet) to Jāleśvara for darśana and worship (implied).