Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

सौम्यासौम्यैः सदा रूपैः सृजत्यवति या जगत् । परा शक्तिः परा बुद्धिः पातु मां कनकेश्वरी

saumyāsaumyaiḥ sadā rūpaiḥ sṛjatyavati yā jagat | parā śaktiḥ parā buddhiḥ pātu māṃ kanakeśvarī

ขอพระกนเกศวรีทรงคุ้มครองข้าพเจ้า—พระนางทรงเนรมิตและอภิบาลโลกเสมอ ด้วยรูปอันอ่อนโยนและดุดันทั้งสอง; พระนางคือศักติสูงสุดและปัญญาสูงสุด

saumyāsaumyaiḥwith gentle and non-gentle (forms)
saumyāsaumyaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsaumya + asaumya (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग (रूपैः इति विशेष्यस्य अनुरोधेन), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (सौम्य + असौम्य)
sadāalways
sadā:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
rūpaiḥwith forms
rūpaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
sṛjaticreates
sṛjati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धा॒तु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
avatiprotects
avati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootav (धा॒तु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
who (she who)
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
jagatthe world
jagat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
parāsupreme
parā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
śaktiḥpower, energy
śaktiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
parāsupreme
parā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
buddhiḥintellect, wisdom
buddhiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
pātumay (she) protect
pātu:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धा॒तु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
kanakeśvarīKanakeśvarī
kanakeśvarī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkanaka + īśvarī (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कनकस्य ईश्वरी)

Garuḍa

Tirtha: Kanakeśvarī-sthāna (Revā-khaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: Devī Kanakeśvarī shown in a split or multi-aspect iconography: one side gentle (saumya) with lotus and smile, the other fierce (raudra) with trident and blazing aura; above her, a mandala suggesting creation and protection cycles.

K
Kanakeśvarī
P
Parā Śakti
P
Parā Buddhi

FAQs

Divine power expresses both tenderness and fierceness for the single purpose of sustaining dharma—creation and protection of the world.

The verse belongs to the Revā Khaṇḍa’s Kanakeśvarī praise tied to the local tīrtha setting (Kanakaprasava referenced earlier).

No explicit external rite; the verse functions as a protective invocation within the stotra.