Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

युधिष्ठिर उवाच । भृगुकच्छे स विप्रेन्द्रो निवसन् केन हेतुना । तपस्तप्त्वा सुविपुलं परां सिद्धिमुपागतः

yudhiṣṭhira uvāca | bhṛgukacche sa viprendro nivasan kena hetunā | tapastaptvā suvipulaṃ parāṃ siddhimupāgataḥ

ยุธิษฐิระกล่าวว่า: พราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นพำนักอยู่ที่ภฤคุกัจฉะด้วยเหตุใด? และเมื่อบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่แล้ว เขาบรรลุสิทธิสูงสุดได้อย่างไร?

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (√वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भृगुकच्छेin Bhṛgukaccha
भृगुकच्छे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगुकच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थाननाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
विप्रेन्द्रःthe best of Brahmins
विप्रेन्द्रः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (विप्राणाम् इन्द्रः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निवसन्residing
निवसन्:
Kriya (Participial—concurrent action)
TypeVerb
Rootनि-वस् (√वस् धातु; शतृ/कृदन्त)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे
केनby what (means)/why
केन:
Karana (Means/cause/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
हेतुनाcause/reason
हेतुना:
Karana (Cause/करण)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
तप्त्वाhaving practised (austerity)
तप्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (√तप् धातु; त्वा/क्त्वा)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/त्वा-प्रत्यय, absolutive/gerund)
सुविपुलम्very great
सुविपुलम्:
Karma (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसु + विपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तपः-विशेषण)
पराम्supreme
पराम्:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सिद्धिम्-विशेषण)
सिद्धिम्attainment/perfection
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागतःattained/reached
उपागतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-गम् (√गम् धातु; क्त/कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past active participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘उपागतः’ = ‘has attained’

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Bhṛgukaccha

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya (recipient)

Scene: Yudhiṣṭhira seated respectfully before sage Mārkaṇḍeya, gesturing in inquiry; behind them a stylized map-like riverbank indicating Bhṛgukaccha; scribes or other sages listening.

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhṛgukaccha
B
Bhṛgu

FAQs

It frames a dharmic inquiry: understanding the cause (hetu) behind a sage’s tapas and the resulting siddhi, to learn how holiness is established.

Bhṛgukaccha, connected to Bhṛgu and the Bhṛgu-tīrtha narrative.

None prescribed; the verse asks about the austerity (tapas) undertaken and its fruit (siddhi).