Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

पुष्ये वा जन्मनक्षत्रे अमावास्यां विशेषतः । भूतीश्वरे नरः स्नात्वा कुलकोटिं समुद्धरेत्

puṣye vā janmanakṣatre amāvāsyāṃ viśeṣataḥ | bhūtīśvare naraḥ snātvā kulakoṭiṃ samuddharet

โดยเฉพาะในวันอมาวาสยา—หรือในฤกษ์ปุษยะ หรือในวันนักษัตรกำเนิดของตน—ผู้ใดอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ ณ ภูตีศวร ย่อมเกื้อกูลยกพ้นวงศ์ตระกูลได้ถึงหนึ่งโกฏิสายสกุล

पुष्येin (the nakṣatra) Puṣya
पुष्ये:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootपुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; नक्षत्रनाम
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle: or)
जन्मनक्षत्रेin one’s birth-star (natal asterism)
जन्मनक्षत्रे:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootजन्मनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—जन्मनः + नक्षत्र (षष्ठी-तत्पुरुषः: birth-star)
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: especially)
भूतीश्वरेat Bhūtīśvara
भूतीश्वरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—भूति + ईश्वर
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having bathed)
कुलकोटिम्a crore of (his) family line
कुलकोटिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुलकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कुलानाम् + कोटि (षष्ठी-तत्पुरुषः: a crore of lineages)
समुद्धरेत्should uplift / deliver
समुद्धरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-√हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Bhūtīśvara

Type: ghat

Listener: Pārtha-addressed interlocutor / king in frame narrative

Scene: At Bhūtīśvara’s ghat, pilgrims bathe at dawn on Amāvāsyā; offerings for ancestors are made; a luminous ancestral host is shown being uplifted, symbolized by ascending light-lines representing ‘kula-koṭi’.

B
Bhūtīśvara
P
Puṣya (nakṣatra)
A
Amāvāsyā

FAQs

Tīrtha-snānā performed at auspicious times is portrayed as benefiting not only the individual but also one’s wider lineage.

Bhūtīśvara tīrtha in the Revā-khaṇḍa.

Bathing (snāna) at Bhūtīśvara, particularly on Amāvāsyā, Puṣya, or one’s birth-nakṣatra.